 |
| Sao |
Công được loài chim cử làm vua. Công bèn cho sáo làm lý trưởng, chèo bẻo làm hương kiểm, chao chao làm lính canh. Ngoài ra, để đâu vào đấy vua công ban pháp lệnh: mỗi loài chim chỉ được dùng một thứ quả, thứ hạt hay loại sâu bọ nhất định làm thức ăn. Các loài chim đều theo, duy có diều hâu không nghe vì tính ăn thịt đã quen. Cậy mình khỏe, nhanh nhẹn, dữ tợn, diều hâu cứ bắt các loại chim non, chim yếu sức hơn mình về ăn thịt.
 |
| Cu |
Bấy giờ là mùa hoa nở, lá xanh, vợ chồng chim cu đẻ được hai trứng, ấp nở hai con. Rình lúc hai vợ chồng chim cu đi tìm mồi, diều hâu bắt chim cu non ăn thịt. Chim cu quay về đuổi tìm diều hâu. Lúc ấy diều hâu đã ăn thịt xong hai chú cu non, máu còn dính ở mỏ, ở vuốt.
Vợ chồng chim cu hỏi:
- Diều hâu, anh đã ăn thit con tôi?
- Mày biết tìm hạt cỏ, thì tao cũng phải biết đi tìm thịt non chứ. – Diều hâu ngông nghênh đáp.
 |
| Dieu hau |
Vợ chồng chim cu biết mình sức yếu không làm gì được bèn tìm đến chim sáo lý trưởng kiện. Chim sáo sai chèo bẻo gọi diều hâu đến hỏi tội:
- Diều hâu! Có phải anh ăn thịt con của vợ chồng chim cu không? Anh dám phạm luật nhà vua?
- Không ăn thì làm sao ta sống được—Diều hâu trịch thượng trả lời. Nó còn xòe lông, đập cánh, quắc mắt ra oai. Sáo sợ, biết diều hâu sai nhưng phải xử hòa:
- Chim cu kiện là phải vì mất con, thương con. Nhưng diều hâu cũng phải vì không ăn được cái này thì phải ăn cái khác mà sống chứ!
 |
| Cong |
Bị lý trưởng sáo xử trái, vợ chồng chim cu tìm đến vua công kêu oan. Hương kiểm chèo bẻo thấy lý trưởng xử bậy cũng bay lên vua công làm chứng hộ vợ chồng chim cu. Nghe lời tâu của chim cu, vua công sai chèo bẻo và chao chao đi tìm bắt thủ phạm. Diều hâu sợ chui vào bóng cây trốn nhưng cuối cùng vẫn bị bắt giải đến vua công. Vua công cho gọi sáo đến hầu, sáo nói như trước. Thấy vậy chèo bẻo liền mắng lý sáo:
- Làm lý trưởng mà ngu! Chuyện trái vậy mà sao xử hòa?
Diều hâu ranh ma thấy chèo bẻo chức phận nhỏ dám mắng kẻ có chức phận lớn hơn nên nó liền nói xen vào:
- Quan chức cai trị mà lộn xộn vậy thì đòi tôi đến làm gì? Hương kiểm dám mắng lý trưởng thì lý trưởng cũng mắng được vua. Vua mà vậy thì tôi không sợ…
Vua công thấy diều hâu hùng hổ cũng sợ nếu xử đúng thì lụy đến thân nên dịu giọng:
- Việc đâu còn đó. Hãy im nghe ta nói: vợ chồng chim cu kiện là phải. Lý trưởng xử vậy cũng đúng, mà tội diều hâu cũng… không lớn lao gì. Không ăn ai mà sống được…
 |
| Cheo beo |
Chèo bẻo thấy từ quan đến vua đều bậy cả, tức tối hỏi vua công:
- Nếu bây giờ diều hâu ăn thịt con vua , con lý trưởng để sống thì vua và lý trưởng có bảo tội của diều hâu không lớn không?
Vua công và lý trưởng sáo cứng họng, nhưng thấy diều hâu đứng bên cạnh mài mỏ, mài vuốt, vua công lại nhũn hơn:
- Mỗi loài đều được chia một thứ… để ăn, nhưng diều hâu không ăn được sâu, được quả thì bảo nó ăn thứ gì bây giờ?
Chèo bẻo lại hỏi:
- Diều hâu chỉ chuyên ăn thịt các loài sao vua không giết nó chết, để các loài chim khác được sống yên lành?
Vua, lý trưởng đuối lý, đứng yên, còn diều hâu thì làm dữ. Nó dựa vào thế của “vua” bắt nạt chèo bẻo:
- Mày là hương kiểm mà dám cãi lại vua, tội mày mới đáng chết!
Chèo bẻo tức vua, lý trưởng đều hèn mà kẻ ác càng ngày càng càn rỡ nên nổi giận hô lớn:
- Vua ngu, lý trưởng cũng ngu… còn diều hâu thì hung ác. Tao mổ đui hết mắt chúng mày… --Chèo bẻo vùa mắng vừa dắt cả đàn xông vào. Vua công bị tuột da đầu, lý trưởng sáo bị rách ngực, chỉ có diều hâu tránh được. Cả bọn hoảng hốt bỏ chạy.
Từ đó trở đi đầu con công bị trọc, và lúc nào nhớ đến chuyện cũ thì ngẩng lên trời kêu: “Xấu hổ! Xấu hổ!”. Sáo phải vá ngực bằng một lớp lông trắng, không quên trận đòn đau nên lúc nào cũng kêu: “Đau tao đau tao!”. Còn chim chèo bẻo, vì lẽ phải mà làm, nên dù bé nhưng đến ngày nay mọi loài chim đều kính nể.
Lưu Đức Hạnh
(Theo truyện cổ các dân tộc thiểu số Việt Nam)
-Án xưa tích cũ NXB Pháp Lý Hà Nội 1987-
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét