Tuan sau Chua Nhat XXIII thuong nien

Chua Nhat XXIII thuong nien

₈ Anh em đừng mắc nợ gì ai, ngoài

          món nợ tương thân tương ái

₇ Phần ngươi, hỡi con người, Ta đã đặt ngươi làm người canh gác cho nhà Ít-ra-en. Ngươi sẽ nghe lời từ miệng Ta phán ra, rồi thay Ta báo cho chúng biết.₈ Nếu Ta phán với kẻ gian ác rằng: "Hỡi tên gian ác, chắc chắn ngươi phải chết", mà ngươi không chịu nói để cảnh cáo nó từ bỏ con đường xấu xa, thì chính kẻ gian ác ấy sẽ phải chết vì tội của nó, nhưng Ta sẽ đòi ngươi đền nợ máu nó.₉ Ngược lại, nếu ngươi đã báo cho kẻ gian ác phải từ bỏ con đường của nó mà trở lại, nhưng nó không trở lại, thì nó sẽ phải chết vì tội của nó; còn ngươi, ngươi sẽ cứu được mạng sống mình.(Ed 33, 7- 9)

₈ Anh em đừng mắc nợ gì ai, ngoài món nợ tương thân tương ái; vì ai yêu người, thì đã chu toàn Lề Luật.₉ Thật thế, các điều răn như: Ngươi không được ngoại tình, không được giết người, không được trộm cắp, không được ham muốn, cũng như các điều răn khác, đều tóm lại trong lời này: Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình.₁₀ Đã yêu thương thì không làm hại người đồng loại; yêu thương là chu toàn Lề Luật vậy.(Rm 13, 8- 10)

₁₅ "Nếu người anh em của anh trót phạm tội, thì anh hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi. Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã chinh phục được người anh em.₁₆ Còn nếu nó không chịu nghe, thì hãy đem theo một hay hai người nữa, để mọi công việc được giải quyết, căn cứ vào lời hai hoặc ba chứng nhân.₁₇ Nếu nó không nghe họ, thì hãy đi thưa Hội Thánh. Nếu Hội Thánh mà nó cũng chẳng nghe, thì hãy kể nó như một người ngoại hay một người thu thuế.

₁₈ "Thầy bảo thật anh em: dưới đất, anh em cầm buộc những điều gì, trên trời cũng cầm buộc như vậy; dưới đất, anh em tháo cởi những điều gì, trên trời cũng tháo cởi như vậy.
₁₉ "Thầy còn bảo thật anh em: nếu ở dưới đất, hai người trong anh em hợp lời cầu xin bất cứ điều gì, thì Cha Thầy, Đấng ngự trên trời, sẽ ban cho.₂₀ Vì ở đâu có hai ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở đấy, giữa họ."( Mt 18, 15- 20)

- Biết hoặc thấy người khác mắc lỗi (công khai về tín lý, luân lý) mà tôi không can không nói để người ta trượt dài là tôi có lỗi, là gián tiếp ủng hộ họ, là thiếu tương thân tương ái.

Yêu người là giúp người, là học theo điều tốt của người, là hạn chế điều xấu hoặc chưa tốt của người.

Tôi có lỗi, ai nói ai sửa lưng ai phê bình hoặc ai nói gần nói xa, dẫu có ý không tốt, tôi vẫn phải biết ơn và cám ơn. Không thân, không quý ai thèm nhắc!

______________

19:55 Sep 4 2011

Viet cho thu Hai ngay mai 

rình xem Đức Giê-su có chữa người ấy trong ngày sa-bát không

₂₄ Giờ đây, tôi vui mừng được chịu đau khổ vì anh em. Những gian nan thử thách Đức Ki-tô còn phải chịu, tôi xin mang lấy vào thân cho đủ mức, vì lợi ích cho thân thể Người là Hội Thánh.₂₅ Tôi đã trở nên người phục vụ Hội Thánh, theo kế hoạch Thiên Chúa đã uỷ thác cho tôi, liên quan đến anh em: đó là tôi phải rao giảng lời của Người cho trọn vẹn,₂₆ rao giảng mầu nhiệm đã được giữ kín từ bao thời đại và qua bao thế hệ, nhưng nay đã được tỏ ra cho dân thánh của Thiên Chúa.₂₇ Người đã muốn cho họ được biết mầu nhiệm này phong phú và hiển hách biết bao giữa các dân ngoại: đó là chính Đức Ki-tô đang ở giữa anh em, Đấng ban cho chúng ta niềm hy vọng đạt tới vinh quang.₂₈ Chính Người là Đấng chúng tôi rao giảng, khi khuyên bảo mỗi người và dạy dỗ mỗi người với tất cả sự khôn ngoan, để giúp mỗi người nên hoàn thiện trong Đức Ki-tô.₂₉ Chính vì mục đích ấy mà tôi phải vất vả chiến đấu, nhờ sức lực của Người hoạt động mạnh mẽ trong tôi.

₁ Quả thế, tôi muốn anh em biết tôi phải chiến đấu gay go thế nào vì anh em, vì những người Lao-đi-ki-a, và vì bao người khác chưa thấy tôi tận mắt;₂ như vậy là để họ được phấn khởi trong tâm hồn, và nhờ được liên kết chặt chẽ với nhau trong tình thương, họ đạt tới sự thông hiểu phong phú và đầy đủ, khiến họ nhận biết mầu nhiệm của Thiên Chúa, tức là Đức Ki-tô,₃ trong Người có cất giấu mọi kho tàng của sự khôn ngoan và hiểu biết.
(Cl 1, 24- 2, 3)

₆ Một ngày sa-bát khác, Đức Giê-su cũng vào hội đường và giảng dạy. Ở đó có một người bị khô bại tay phải.₇ Các kinh sư và những người Pha-ri-sêu rình xem Đức Giê-su có chữa người ấy trong ngày sa-bát không, để tìm được cớ tố cáo Người.₈ Nhưng Người biết họ đang suy nghĩ như thế, nên bảo người bại tay: "Anh trỗi dậy, ra đứng giữa đây! " Người ấy liền trỗi dậy và đứng đó.₉ Đức Giê-su nói với họ: "Tôi xin hỏi các ông: ngày sa-bát, được phép làm điều lành hay điều dữ, cứu mạng người hay huỷ diệt? "₁₀ Người rảo mắt nhìn họ tất cả, rồi bảo người bại tay: "Anh giơ tay ra! " Anh ấy làm như vậy và tay anh liền trở lại bình thường.₁₁ Nhưng họ thì giận điên lên, và bàn nhau xem có làm gì được Đức Giê-su không.(Lc 6, 6- 11)

___________

20:57 Sep 5 2011

Viet cho thu Ba ngay mai

 Người đã thức suốt đêm cầu nguyện cùng Thiên Chúa.

₆ Vậy như anh em đã nhận Đức Ki-tô Giê-su làm Chúa, thì hãy tiếp tục sống kết hợp với Người.₇ Anh em hãy bén rễ sâu và xây dựng đời mình trên nền tảng là Đức Ki-tô Giê-su, hãy dựa vào đức tin mà anh em đã được thụ huấn, và để cho lòng chan chứa niềm tri ân cảm tạ.

₈ Hãy coi chừng chớ để ai gài bẫy anh em bằng mồi triết lý và những tư tưởng giả dối rỗng tuếch theo truyền thống người phàm và theo những yếu tố của vũ trụ chứ không theo Đức Ki-tô.

₉ Thật vậy, nơi Người, tất cả sự viên mãn của thần tính hiện diện cách cụ thể,₁₀ và trong Người, anh em được sung mãn: Người vốn là đầu mọi quyền lực thần thiêng.

₁₁ Trong Người, anh em đã được chịu phép cắt bì, không phải phép cắt bì do tay người phàm, nhưng là phép cắt bì của Đức Ki-tô, có sức lột bỏ con người tội lỗi của anh em.₁₂ Anh em đã cùng được mai táng với Đức Ki-tô khi chịu phép rửa, lại cùng được trỗi dậy với Người, vì tin vào quyền năng của Thiên Chúa, Đấng làm cho Người trỗi dậy từ cõi chết.₁₃ Trước kia, anh em là những kẻ chết vì anh em đã sa ngã, và vì thân xác anh em không được cắt bì, nay Thiên Chúa đã cho anh em được cùng sống với Đức Ki-tô: Thiên Chúa đã ban ơn tha thứ mọi sa ngã lỗi lầm của chúng ta.

₁₄ Người đã xoá sổ nợ bất lợi cho chúng ta, sổ nợ mà các giới luật đã đưa ra chống lại chúng ta. Người đã huỷ bỏ nó đi, bằng cách đóng đinh nó vào thập giá.₁₅ Người đã truất phế các quyền lực thần thiêng, đã công khai bêu xấu chúng, đã điệu chúng đi trong đám rước khải hoàn của Người.
Đề phòng lối sống khắc khổ theo thuyết "các quyền lực vũ trụ" (Cl 2, 6- 15)

₁₂ Trong những ngày ấy, Đức Giê-su đi ra núi cầu nguyện, và Người đã thức suốt đêm cầu nguyện cùng Thiên Chúa.₁₃ Đến sáng, Người kêu các môn đệ lại, chọn lấy mười hai ông và gọi là Tông Đồ.₁₄ Đó là ông Si-môn mà Người gọi là Phê-rô, rồi đến ông An-rê, anh của ông; sau đó là các ông Gia-cô-bê, Gio-an, Phi-líp-phê, Ba-tô-lô-mê-ô,₁₅ Mát-thêu, Tô-ma, Gia-cô-bê con ông An-phê, Si-môn biệt danh là Quá Khích,₁₆ Giu-đa con ông Gia-cô-bê, và Giu-đa Ít-ca-ri-ốt, người đã trở thành kẻ phản bội.

₁₇ Đức Giê-su đi xuống cùng với các ông, Người dừng lại ở một chỗ đất bằng. Tại đó, đông đảo môn đệ của Người, và đoàn lũ dân chúng từ khắp miền Giu-đê, Giê-ru-sa-lem cũng như từ miền duyên hải Tia và Xi-đôn₁₈ đến để nghe Người giảng và để được chữa lành bệnh tật. Những kẻ bị các thần ô uế quấy nhiễu cũng đượcchữa lành.₁₉ Tất cả đám đông tìm cách sờ vào Người, vì có một năng lực tự nơi Người phát ra, chữa lành hết mọi người.(Lc 6, 12- 19)

Chuyen cuoi tuan

- Chúa đã cầu nguyện suốt đêm trước khi chọn 12 tông đồ, 12 người trong số các môn đệ đi theo Chúa. Khởi đi từ Nhóm 12 và trải qua biết bao cuộc bách hại, trải qua biết bao thử thách gian truân, Hội Thánh Chúa vẫn luôn phát triển.

Tôi có biết cầu nguyện trước các lựa chọn, các quyết định? Tôi có ý thức bổn phận phải mở mang Nước Chúa?
________________

21:30 Sep 9 2011
Viet cho thu Sau hom nay va thu Bay ngay mai (Hai bai Phuc Am va Thanh Thu deu tiep noi nhau)

Lấy cái xà ra khỏi mắt ngươi trước đã

₁ Tôi là Phao-lô, Tông Đồ của Đức Ki-tô Giê-su theo lệnh Thiên Chúa, Đấng cứu độ chúng ta, và theo lệnh Đức Ki-tô Giê-su, niềm hy vọng của chúng ta,₂ gửi anh Ti-mô-thê, người con tôi đã sinh ra trong đức tin. Xin Thiên Chúa là Cha và xin Đức Ki-tô Giê-su, Chúa chúng ta, ban cho anh ân sủng, lòng thương xót và sự bình an.
₁₂ Tôi tạ ơn Đức Ki-tô Giê-su, Chúa chúng ta, Đấng đã ban sức mạnh cho tôi, vì Người đã tín nhiệm mà gọi tôi đến phục vụ Người.₁₃ Trước kia, tôi là kẻ nói lộng ngôn, bắt đạo và ngạo ngược, nhưng tôi đã được Người thương xót, vì tôi đã hành động một cách vô ý thức, trong lúc chưa có lòng tin.₁₄ Đức Ki-tô Giê-su, Chúa chúng ta, đã ban cho tôi đầy tràn ân sủng, cùng với đức tin và đức mến của một kẻ được kết hợp với Người.(1Tm 1, 1- 2. 12- 14)

₃₉ Đức Giê-su còn kể cho môn đệ dụ ngôn này: "Mù mà lại dắt mù được sao? Lẽ nào cả hai lại không sa xuống hố?₄₀ Học trò không hơn thầy, có học hết chữ cũng chỉ bằng thầy mà thôi.₄₁ Sao anh thấy cái rác trong con mắt của người anh em, mà cái xà trong con mắt của chính mình thì lại không để ý tới?₄₂ Sao anh lại có thể nói với người anh em: "Này anh, hãy để tôi lấy cái rác trong con mắt anh ra", trong khi chính mình lại không thấy cái xà trong con mắt của mình? Hỡi kẻ đạo đức giả! Lấy cái xà ra khỏi mắt ngươi trước đã, rồi sẽ thấy rõ, để lấy cái rác trong con mắt người anh em! (Lc 6, 39- 42)

"Tại sao anh em gọi Thầy: "Lạy Chúa! Lạy Chúa! ,
                   mà anh em không làm điều Thầy dạy?

₁₅ Đây là lời đáng tin cậy và đáng mọi người đón nhận: Đức Ki-tô Giê-su đã đến thế gian, để cứu những người tội lỗi, mà kẻ đầu tiên là tôi.₁₆ Sở dĩ tôi được thương xót, là vì Đức Giê-su Ki-tô muốn tỏ bày tất cả lòng đại lượng của Người nơi tôi là kẻ đầu tiên, mà đặt tôi làm gương cho những ai sẽ tin vào Người, để được sống muôn đời.₁₇ Kính dâng Vua muôn thuở là Thiên Chúa bất diệt, vô hình và duy nhất, kính dâng Người danh dự và vinh quang đến muôn thuở muôn đời. A-men.(1 Tm 1, 15- 17)

₄₃ "Không có cây nào tốt mà lại sinh quả sâu, cũng chẳng có cây nào sâu mà lại sinh quả tốt.₄₄ Thật vậy, xem quả thì biết cây. Ở bụi gai, làm sao bẻ được vả, trong bụi rậm, làm gì hái được nho!₄₅ Người tốt thì lấy ra cái tốt từ kho tàng tốt của lòng mình; kẻ xấu thì lấy ra cái xấu từ kho tàng xấu. Vì lòng có đầy, miệng mới nói ra.
 
₄₆ "Tại sao anh em gọi Thầy: "Lạy Chúa! Lạy Chúa! , mà anh em không làm điều Thầy dạy?

₄₇ "Ai đến với Thầy, và nghe những lời Thầy dạy mà đem ra thực hành, thì Thầy sẽ chỉ cho anh em biết người ấy ví được như ai.₄₈ Người ấy ví được như một người khi xây nhà, đã cuốc, đã đào sâu và đặt nền móng trên đá. Nước lụt dâng lên, dòng sông có ùa vào nhà, thì cũng không lay chuyển nổi, vì nhà đã xây vững chắc.₄₉ Còn ai nghe mà không thực hành, thì ví được như người xây nhà ngay mặt đất, không nền móng. Nước sông ùa vào, nhà sụp đổ ngay và bị phá huỷ tan tành." (Lc 6, 43- 49)

.  Cái xà gì đang làm mờ đi mắt của tôi, tôi có biết không ? Nếu biết tôi có lấy ra được không? – Thành kiến, phiến diện hời hợt, thiển cận, cực đoan…? Tôi thường nhìn thấy những cái rác nào trong mắt những người anh em? – Hợm hĩnh, ích kỷ , tham lam sân si, đảo điên …?

“Vì lòng có đầy, miệng mới nói ra”: Lòng tôi có khiêm tốn chân thành, blog tôi viết- lời tôi nói có phô trương, có giả dối?

₄₆ "Tại sao anh em gọi Thầy: "Lạy Chúa! Lạy Chúa! , mà anh em không làm điều Thầy dạy? – Tôi không làm điều Chúa dạy vì lười biếng, vì sợ thiệt thân-thiệt thòi, vì bạc nhược hay vì chưa hiểu Lời Chúa dạy hay vì những gì gì khác?

Hai chuyen cuoi tuan:

Kính gởi Đức TGM Leopoldo Girelli, đại diện không thường trú của Vatican tại Việt Nam

7/09/11 12:44 PM

Sài Gòn – Một trong những khái niệm quan trọng được Công đồng Vaticanô II long trọng xác nhận đó là Giáo Hội là Dân Chúa, mà Dân Chúa trước tiên là cộng đồng giáo dân đông đảo, sau đó mới đến tu sĩ, giáo sĩ và hàng giáo phẩm.
Nhân chuyến viếng thăm mục vụ của Đức khâm sứ không thường trú, TGM Leopoldo Girelli, một giáo dân ở vùng Sài Gòn đã chuyển đến chúng tôi một kiến nghị mở, với mong ước qua kênh truyền thông VRNs này, tâm tình con thảo, muốn đóng góp xây dựng Giáo hội đến được với vị Đại diện Đức giáo hoàng Bênêđictô XVI.

KIẾN NGHỊ  

GỬI LÊN ĐỨC TỔNG GIÁM MỤC LEOPOLDO GIRELLI,

ĐẠI DIỆN KHÔNG THƯỜNG TRÚ CỦA TÒA THÁNH TẠI VIỆT NAM

Trọng Kính

Đức Tổng Giám Mục Leopoldo Girelli,

Đại Diện không thường trú của Tòa Thánh tại Việt Nam

  

Mở đầu

Kính thưa Đức Tổng Giám Mục,

Chúng con nghĩ rằng qua mấy chuyến thăm các giáo phận thuộc cả ba giáo tỉnh Hà-Nội, Tp Hồ Chí Minh và Huế, Đức Tổng đã và sẽ có dịp chứng kiến những quang cảnh sinh động và sấm uất của giáo dân Việt Nam chúng con.

Đức Tổng cũng đã nhìn thấy những ngôi thánh đường xinh đẹp, những tu viện, học viện và đại chủng viện khang trang do công sức và tiền bạc của hàng ngũ giáo dân trong và ngoài nước chúng con đóng góp.

Không phải chúng con kể công hay khoe thành tích với Đức Tổng, mà chúng con chỉ muốn nói với Đức Tổng Đại Diện Tòa Thánh rằng: chúng con hết lòng yêu mến Giáo Hội của Chúa trên quê hương của chúng con, và vì yêu mến Giáo Hội nên chúng con không quản ngại cống hiến công sức, tài năng và tiền bạc cho việc xây dựng Giáo Hội nói chung và cho việc xây cất các cơ sở vật chất của Giáo Hội nói riêng.

Chúng con cũng không ngừng cất lời ngợi khen, cảm tạ Thiên Chúa đã ban cho Giáo Hội chúng con nhiều ơn gọi linh mục và tu sĩ. Các ngài là hàng ngũ lãnh đạo và nêu gương sáng cho chúng con trong đời sống Đức Tin.

Nhưng không phải vì thế mà chúng con không còn gì để nói, nhất là với Vị Đại Diện của Tòa Thánh tại Việt Nam. Chúng con chỉ xin dựa vào một định hướng quan trọng của Công Đồng Vaticanô II mà đưa ra hai kiến nghị có tương quan mật thiết với nhau và mang tính quyết định cho sự phát triển của Giáo Hội Chúa tại Việt Nam, trong giai đoạn sắp tới.

1. Định hướng quan trọng của Công Đồng Vaticanô II:

“Giáo hội chưa được thiết lập thực sự, chưa sống đầy đủ, cũng chưa là dấn chỉ tuyệt hảo của Chúa Kitô giữa loài người nếu như chưa có hàng giáo dân đích thực và nếu hàng giáo dân này chưa cùng làm việc với Hàng Giáo Phẩm. Thật vậy, Phúc âm không thể đi sâu vào tinh thần, đời sống và sinh hoạt của một dân tộc nếu không có sự hiện diện linh hoạt của giáo dân

“Do đó, ngay khi thiết lập, Giáo hội phải hết sức chú tâm đến việc đào tạo một hàng ngũ giáo dân Kitô giáo trưởng thành” (Sắc lệnh Truyền Giáo, 21).

Kính thưa Đức Tổng Đại Diện Tòa Thánh,

Nếu phải định nghĩa thế nào là hàng giáo dân đích thực thì có lẽ chúng con không đủ khả năng để làm chuyện ấy, nhưng Công Đồng đã đưa ra một chỉ dẫn rất rõ rệt và cụ thể là hàng giáo dân có khả năng cùng làm việc với Hàng Giáo Phẩm, thì chúng con có thể hiểu các Nghị Phụ Công Đồng muốn nói gì qua bản văn kể trên.

Chúng con cho rằng trong Giáo Hội Việt Nam thân yêu của chúng con hiện nay, không có mấy giáo dân (nam cũng như nữ) có khả năng cùng làm việc với Hàng Giáo Phẩm.

Ngay đến các giáo dân là giảng viên hay giáo sư thần học, mục vụ, thánh kinh cũng chỉ đếm được trên đầu ngón tay…. trong khi đội ngũ giáo lý viên thì khá đông, tuy số được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp cũng chưa nhiều.

Chính vì thế chúng con xin dâng lên Đức Tổng hai kiến nghị có mối tương quan mật thiết với nhau như sau:

2. Hai kiến nghị có tương quan mật thiết với nhau:

2.1 Kiến nghị 1: Về việc đào tạo hàng giáo dân trưởng thành, đủ khả năng cùng làm việc với Hàng Giáo Phẩm

Kính xin Đức Tổng tác động cách mạnh mẽ trên hàng Giáo Phẩm và hàng Giáo Sĩ của chúng con để các ngài tập trung mọi nỗ lực và tài chánh vào việc đào tạo một hàng giáo dân trưởng thành, qua việc tổ chức các trung tâm mục vụ và các trung tâm huấn luyện với các khóa đào tạo ngắn ngày và dài ngày, cơ bản và chuyên sâu. (Cho đến nay các nguồn tài chánh của các giáo phận dường như chỉ tập trung vào việc xây dựng các cơ sở vật chất).

2.2 Kiến nghị 2: Làm nổi bật tính Dân Chúa và tính giáo dân (giảm bớt tính giáo sĩ) trong các tổ chức của Giáo Hội, nhất là trong những tổ chức liên quan tới giáo dân.  

Kính xin Đức Tổng tác động cách mạnh mẽ trên hàng Giáo Phẩm và hàng Giáo Sĩ của chúng con, để các ngài bỏ bớt những nếp nghĩ và não trạng mang đậm tính “giáo sĩ trị” của thời kỳ tiền Công Đồng Vaticanô II và làm nổi bật tính cộng đồng Dân Chúa và tính giáo dân trong các tổ chức hay cơ cấu của Giáo Hội, không chỉ theo định hướng Giáo-hội-tham-gia mà cả theo định hướng Giáo-hội-đồng-trách- nhiệm nữa.

Tạm kết

Chúng con tin rằng chỉ khi nào hàng giáo dân chúng con được thăng tiến về mặt nhận thức, hiểu biết (giáo lý, thánh kinh, thần học, mục vụ, giáo luật, linh đạo v.v…) và được trao trách nhiệm thật sự trong các giáo xứ và trong các tổ chức Giáo Hội thì khi ấy Giáo Hội Chúa tại Việt Nam mới có hàng giáo dân đích thực để có khả năng cùng làm việc với Hàng Giáo Phẩm như Sắc Lệnh Truyền Giáo của Công Đồng đã mong muốn và chỉ dậy, xứng đáng với Giáo Hội có hơn 500 lịch sử và 117 Thánh Tử Đạo, 1 Chân Phước Tử Đạo và 1 Hồng Y đang được Tòa Thánh tiến hành việc điều tra phong Chân Phước.

Ngày 01/09/2011

Giêrônimô Nguyễn Văn Nội

Một giáo dân ở Sài-gòn

Nguồn: chuacuuthe.com

số lần đọc: 3080

. (letan): Nói vui là các cha xứ thường hay giao việc mà không giao quyền hoặc có giao quyền đấy nhưng lại không giao tiền? Có cha xứ than rằng giáo dân đòi lèo lái linh mục, đặt cái ách đã rồi lên vai linh mục (như thích  định sẵn- định trước ngày cưới xin, tang ma xong mới lên buộc “trình cha”…) Có giáo dân kêu rằng cha xứ độc tài, cứ ý mình mà làm nhưng lại thích đưa ra bàn bạc cho có vẻ dân chủ! Có cha xứ kêu rằng: họ (giáo dân) tưởng mình là chuyên viên tổng hợp cái gì cũng am tường nên gặp việc đâu đâu cũng chạy lại hỏi, rối cả đầu...


10/09/2011
Chế độ hộ khẩu tại Trung Quốc

Vũ Hoàng & Nguyễn Xuân Nghĩa

AFP photo - Nghệ sĩ Ngải Vị Vị

"Hộ khẩu", "Dân công" và "Cách mạng Nông dân"...

Trung Quốc có hai nghệ sĩ lừng danh quốc tế là nhà văn Lưu Hiểu Ba, giải Nobel Hoà Bình năm 2010 và Ngải Vị Vị, một nghệ sĩ đa diện trong nhiều bộ môn mỹ thuật, và cả hai đều bị cầm tù.

Ông Ngải Vị Vị bị bắt ngay tại thủ đô Bắc Kinh vào đầu tháng Tư với lý do được nhà chức trách trình bày sau đó là "trốn thuế". Nhưng trong suốt 81 ngày bị giam, ông không hề được hỏi han gì về chuyện thuế khoá và khi được tha thì phải cam kết là sẽ không được phát biểu gì nữa.

Vậy mà trên tờ Newsweek tuần qua, Ngải Vị Vị viết một bài xã luận phê phán thủ đô Bắc Kinh là "một nhà tù" và "một cơn ác mộng kéo dài". Xuyên qua bài viết, nghệ sĩ Ngải Vị Vị đả kích nhiều hiện tượng u buồn khác tại Trung Quốc, trong đó có cả chế độ hộ khẩu, là điều mà nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa giải thích trong phần trao đổi do Vũ Hoàng thực hiện sau đây:

Quản lý bằng hộ khẩu

Vũ Hoàng: Đài Á Châu Tự do xin kính chào ông Nguyễn Xuân Nghĩa. Trong một bài viết được tuần báo Newsweek của Hoa Kỳ đăng tải trên số báo đề ngày 5 tháng Chín, nghệ sĩ Ngải Vị Vị nói về việc ông bị bắt giam tại Bắc Kinh mà không có lý do nhưng xuyên qua đó còn phê phán nhiều sự bất toàn xấu xa của chế độ. Thưa ông, đã đọc bài viết đó, ông nhắc tới một hiện tượng kinh tế đặc thù của Trung Quốc là lực lượng gọi là "dân công" và cho rằng một trong những bất công và nguy hại của xứ này chính là chế độ "hộ khẩu". Diễn đàn Kinh tế đề nghị ông trình bày cho rõ hơn một khía cạnh bất ngờ ở đằng sau cái gọi là "phép lạ kinh tế" của Trung Quốc. Trước tiên, xin ông cho thính giả biết về bối cảnh của bài viết này.

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Sinh năm 1957, Ngải Vị Vị là con trai của một nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc là Ngải Thanh, một nghệ sĩ từng bị cầm tù trong cuộc "Vận động phản hữu phái" tương tự như vụ "Nhân văn Giai phẩm" tại Việt Nam, vào cùng thời điểm là năm 1956, khi Ngải Vị Vị mới lên một. Sau này, ông là nghệ sĩ lừng danh quốc tế về nhiều bộ môn như kiến trúc, hội họa, nhiếp ảnh, điêu khắc, lại triệt để đấu tranh cho nhân quyền, môi sinh, chống tệ nạn tham nhũng, cửa quyền. Ông cũng góp phần thực hiện kiến trúc tiêu biểu cho Thế vận hội Bắc Kinh năm 2008 với Vận động trường nổi tiếng thế giới qua cái tên là "Ổ Chim" hay "Điểu Sào".

- Mùng 3 tháng Tư năm nay, Ngải Vị Vị bị bắt tại phi trường Bắc Kinh, xưởng vẽ bị đột nhập, lục soát và sau 81 ngày giam giữ về tội trốn thuế mà không hề được tra hỏi gì về chuyện đó, ông được tạm tha sau một đợt khủng bố tâm lý và yêu cầu là phải chấm dứt việc lên tiếng hay liên lạc qua mạng lưới điện tử như ông vẫn làm trước đây.

- Vậy mà ngày 28 tháng Tám vừa qua, Ngải Vị Vị vẫn có bài viết ngắn trên tuần báo Newsweek với lập luận buồn bã và dữ dội về chính thủ đô Bắc Kinh mà ông gọi là "cơn ác mộng kéo dài". Dù trang cuối của tờ báo bị chính quyền xé luôn để kiểm duyệt, bài viết vẫn được lưu truyền ở nhiều nơi trên thế giới và đã được phiên dịch qua Việt ngữ. Trong bài viết, Ngải Vị Vị có một câu nhắc tới việc các trường học cho di dân bị đóng cửa. Thật ra, đây là trường học cho con em của thành phần lao động xiêu dạt trong các thành phố của Trung Quốc mà họ gọi là "dân công". Nguyên nhân sâu xa bên dưới chính là chế độ "hộ khẩu" do Mao Trạch Đông ban hành năm 1958 mà đến nay vẫn được duy trì.

Có lẽ chính là yếu tố tư lợi cao hơn chuyện công ích mới khiến chúng ta để ý đến sổ hộ khẩu và vì sao mà chế độ này không được cải tổ dù vấn đề đã được nêu ra từ nhiều năm nay.

Ô. Nguyễn Xuân Nghĩa

Vũ Hoàng: Quả là ly kỳ thưa ông, việc một nghệ sĩ lừng danh quốc tế lên tiếng các vấn đề xã hội ở nhà và qua đó mà nói đến thân phận bi đát của các "dân công". Đầu đuôi câu chuyện ra sao?

Nguyễn Xuân Nghĩa:  -Ngải Vị Vị chỉ viết một câu ngắn gọn bằng Anh ngữ, rằng "Bạn sẽ thấy những trường học của di dân bị đóng cửa". Thật ra, đây là "trường học của dân công" chứ không phải là "di dân nội địa" như người bên ngoài có thể hiểu lầm. Nếu theo dõi thì ta biết rằng hôm 15 tháng Tám vừa qua có 300 phụ huynh giận dữ biểu tình tại nhiều địa điểm của Bắc Kinh để phản đối việc Ủy ban Nhân dân ra lệnh đóng cửa các trường học cho con em của họ. Tìm hiểu thêm thì ta biết là quyết định ấy ban hành từ tháng Sáu, có 24 ngôi trường bị đóng vì lý do "thiếu tiêu chuẩn an toàn", ít ra phân nửa sẽ bị kéo sập và ba vạn học sinh không còn lớp học nên cha mẹ mới biểu tình phản đối. Câu viết ngắn của Ngải Vị Vị phơi bày ra một thảm kịch lớn.

- Số là người dân Trung Quốc, từ nông thôn đến thành thị, vẫn còn bị chế độ hộ khẩu quản lý và con em chỉ được đi học trong các ngôi trường công lập tại địa phương mà gia đình có hộ khẩu. Dù là trường công thì họ vẫn phải đóng học phí, chứ không được miễn phí như chủ trương chính thức của nhà nước. Thế rồi, sau khi kinh tế được mở cửa, các thành phố cần nhân công và cư dân ở nông thôn phải lên tỉnh kiếm việc làm để gửi tiền về nhà cho gia đình. Đó là thành phần họ gọi là "dân công" và con số này lên tới từ 150 đến 200 triệu người. Họ là lực lượng lao động sống tạm bợ ở thành phố mà không có hộ khẩu và vì vậy không được hưởng các dịch vụ xã hội như y tế, gia cư hay giáo dục được dành cho cư dân thành phố. Tình trạng tạm bợ ấy kéo dài mấy chục năm rồi và tính đến năm ngoái số con em của họ cần đi học có thể đã lên tới khoảng 11 triệu.

Đóng cửa "Trường học dân công" 

Vũ Hoàng: Quả là một vấn đề có kích thước vĩ đại của Trung Quốc! Cả trăm triệu người đi làm từ cả chục năm nay mà không có quy chế hợp pháp và không được bảo vệ và cả chục triệu em nhỏ không được đi học tại địa phương lao động của cha mẹ vì gia đình không có hộ khẩu. Thế thì từ đâu ra lại có trường học của dân công mà bị kéo sập như ông vừa giải thích?

Hai học sinh ngồi trong một lớp học trống sau khi một trường học cho trẻ em lao động nhập cư đã bị phá hủy ở ngoại ô Bắc Kinh vào ngày 16 tháng 8 năm 2011. AFP

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Khi là "dân công" mà muốn con em đi học trong các trường công lập ở địa phương, họ phải cung cấp nhiều chứng từ nhiêu khê và phải đút lót quan chức thì mới có hy vọng và trong trường hợp hãn hữu ấy, họ vẫn phải trả học phí cao gấp 10 lệ phí thông thường. Vì thế, từ nhiều năm nay, một số người mới có sáng kiến là lập ra các trường tư thục cho dân công.

- Họ có thể là doanh nhân, là phụ huynh hay là những dân công dày dạn kinh nghiệm và có tiền. Đó cũng có thể là các hội thiện muốn làm một việc có ích cho xã hội, dường như là chính sứ quán Hoa Kỳ cũng đã được yêu cầu quan tâm đến tình trạng hẩm hiu đó của trẻ em.

- Kết quả là một phong trào thành lập trường dân công đã xuất hiện và đáp ứng yêu cầu của phụ huynh, nhưng trong điều kiện thứ nhất vẫn là bất hợp pháp, thứ hai là trường ốc tồi tàn, thứ ba là thầy cô có thể dưới tiêu chuẩn về mô phạm vì cứ luân lưu chạy theo trường học. Và dĩ nhiên là gia đình vẫn phải trả học phí. Nhưng dù sao thì hiện tượng này đã cho các thiếu nhi một chút hy vọng thăng tiến và thực tế thì còn góp phần giảm bớt gánh nặng ngân sách cho thành phố.

Vũ Hoàng: Thế thì vì sao thành phố Bắc Kinh lại ra lệnh đóng cửa các trường ấy?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Vì nhiều lý do có màu sắc Trung Hoa!

- Thứ nhất, chính quyền địa phương có biết tình trạng tồi tàn của các ngôi trường bụi cho đám thợ bụi ấy, nhưng thay vì góp phần cải tiến một sáng kiến của tư nhân thì họ lại rất quan liêu thư lại ra lệnh đóng cửa mà chả quan tâm gì đến số phận của các cháu nhỏ từ nay hết còn trường học. Thứ hai, có thể là họ sợ là trường ốc mà sụp đổ như chuyện đã xảy ra sau trận động đất ở Tứ Xuyên năm 2008 thì họ bị thượng cấp phê phán. Cho nên, vì sợ trách nhiệm này họ làm điều vô trách nhiệm khác. Thứ ba, và có thể đây mới là lý do thật, là từ mấy năm nay, giá nhà đất đã tăng vọt tại trung tâm lẫn vùng phụ cận Bắc Kinh, chính quyền sở tại mới ăn cánh với nhà đầu tư để lấy đất xây nhà.

- Với chính quyền địa phương thì việc châm thêm ngân sách cho trường học của thiếu nhi - nhất là thiếu nhi phi pháp - thì không có lợi bằng chia chác quyền sử dụng miếng đất ngàn vàng này! Có lẽ chính là yếu tố tư lợi cao hơn chuyện công ích mới khiến chúng ta để ý đến sổ hộ khẩu và vì sao mà chế độ này không được cải tổ dù vấn đề đã được nêu ra từ nhiều năm nay.

Vũ Hoàng: Chúng ta bước qua phần hai và cũng là chuyện đáng chú ý nhất. Thưa ông, hơn ba chục năm sau khi Trung Quốc cải cách kinh tế mà vì sao họ chưa cải cách một chế độ quản lý người dân là vụ hộ khẩu này? Nó xuất phát từ đâu?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chế độ hộ khẩu xuất phát từ Mao Trạch Đông vào năm 1958 khi ông ta đề xướng việc công nghiệp hoá tại thành phố bằng lợi tức của nông dân tại thôn quê trong Kế hoạch Năm năm thứ nhất vào các năm 1953-1957. Từ đó, chế độ này đã thực tế phân định lằn ranh giữa nông thôn và thành thị và còn là biện pháp an ninh khi kiểm soát việc di chuyển của dân chúng và tránh tình trạng nông dân đổ xô lên tỉnh kiếm việc. Mặt thật của chính sách này là ưu đãi cư dân thành phố với giá lương thực được bao cấp và công ăn việc làm, nhà ở, y tế thuốc men hay giáo dục con em đều có trong biên chế. Tại thôn quê thì nông dân chỉ có gạo trên miếng đất canh tác của họ nhưng không được hưởng nhưng dịch vụ xã hội tối thiểu như trên tỉnh.

Vũ Hoàng: Nhưng khi ông Đặng Tiểu Bình tiến hành cải cách hơn 30 năm trước, tình hình lại không thay đổi hay sao?

Khi là "dân công" mà muốn con em đi học trong các trường công lập ở địa phương, họ phải cung cấp nhiều chứng từ nhiêu khê và phải đút lót quan chức thì mới có hy vọng...

Ô. Nguyễn Xuân Nghĩa

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tình hình có thay đổi khi nông dân được hưởng kết quả lao động khá hơn trước, trong một chế độ sản xuất tự do hơn. Đó là trong 10 năm đầu. Sau đấy, nhu cầu công nghiệp hoá và hiện đại hóa các đô thị tạo ra sức hút rất lớn của lực lượng lao động từ quê ra tỉnh, từ nông thôn ra thành thị và từ các tỉnh bên trong ra khu vực duyên hải bên ngoài. Đấy là hiện tượng "dân công" vào lúc khởi thủy, và một cuộc kiểm tra dân số năm 1982 cho biết là có 1,14% dân số, khoảng 11 triệu người, không sống tại nơi có hộ khẩu.

- Sau đấy tình trạng di dân bùng phát cùng nhịp độ tăng trưởng kinh tế ở các tỉnh bên ngoài và chính quyền Trung Quốc không bãi bỏ chế độ hộ khẩu thời Mao, nhưng ban hành quy chế tạm qua tấm "thẻ xanh" cho loại dân công có việc làm và khả năng tự túc mà không trông cậy gì vào chế độ an sinh phúc lợi của địa phương. Tấm thẻ chứng minh ấy là một cách kiểm soát về an ninh mà cũng là cơ hội làm tiền cho cảnh sát và công an thì dân công phải hối lộ thì mới có!

- Thực tế thì từ năm 1988 đến ngay năm nay, đã có nhiều đề nghị cải cách chế độ hộ khẩu, nổi bật và gần đây là hai dự án thí điểm tại tỉnh Quảng Đông và thành phố Trùng Khánh của tỉnh Tứ Xuyên, mà các cuộc thử nghiệm đó đều không giải tỏa được sự cấm đoán, phân biệt và thậm chí kỳ thị nông thôn của chế độ hộ khẩu vì sự phản đối của nhiều đảng bộ địa phương. Thế hệ lãnh đạo thứ tư của Trung Quốc là các ông Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo đã đề nghị nghiên cứu và cải cách từ năm 2007 mà đến nay vẫn chưa có kết quả.

Kinh tế thị trường... nửa vời

Nông dân Trung Quốc ở quận Quý Dương, thành phố Sâm Châu, trung tâm tỉnh Hồ Nam hôm 29 tháng Bảy, 2011. AFP

Vũ Hoàng: Nghe ra thì rất lạ vì Trung Quốc theo kinh tế thị trường mà vẫn chưa cho người dân hoặc lực lượng lao động quyền tự do di chuyển theo yêu cầu đầu tư và sản xuất của thị trường. Thưa ông, vì sao lại có sự cưỡng chống như vậy?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Trước hết là lý do an ninh vì chế độ cần hệ thống kiểm soát chẳng khác gì thời hoang tưởng hắc ám của Mao Trạch Đông. Đầu năm nay, Trưởng ban Chính pháp Trung ương là Chu Vĩnh Khang, Ủy viên trong Thường vụ bộ Chính trị của đảng và là người chỉ đạo việc bảo vệ an ninh cho chế độ, đã nhân những động loạn xã hội mà đòi duy trì chế độ hộ khẩu. Khi nói đến an ninh, tức là quyền lợi cốt lõi đầu tiên của chế độ, thì chẳng ai dám vượt qua. Huống hồ việc đó lại có lợi cho nhiều đảng bộ và tay chân kinh doanh của họ.

- Thứ nhất, chế độ ấy khiến ngân sách địa phương khỏi bị tốn kém vì yêu cầu về gia cư, y tế hay giáo dục cho đám dân công không có hộ khẩu, là loại công dân hạng nhì, dù sao vẫn là bất hợp pháp! Thứ hai, sổ hộ khẩu đó lại dính liền với một mảnh đất ở thôn quê, tức là một cơ hội trưng thu và bán chác có lợi với giá rất rẻ trong tiến trình đô thị hóa tất yếu của việc công nghiệp hoá. Muốn xin dời hộ khẩu, thôn dân phải dâng hiến quyền sử dụng đất với giá rất bèo và chẳng được đền bù thỏa đáng. Thứ ba, loại dân công có quy chế thấp hèn đó là lực lượng lao động rẻ mạt cho các địa phương. Kết luận ở đây là Trung Quốc định chế hóa một tình trạng bất công và thực tế bóc lột nông dân bằng chính sách và đấy cũng là một nguyên nhân khiến dân chúng biểu tình khiếu kiện về nạn chiếm đất, tham ô, bóc lột của chính bộ máy nhà nước.

- Trong lịch sử xứ này, nông dân đã từng nổi dậy như vậy mà người ta gọi đó là "cách mạng", lần cuối là dưới lá cờ nông dân của chính Mao Trạch Đông!

Vũ Hoàng: Xin cảm tạ ông Nguyễn Xuân Nghĩa đã nhân một bài viết của Ngải Vị Vị mà đào sâu vào một hồ sơ kinh tế bất ngờ của Trung Quốc và mong rằng điều ấy cũng giúp quý thính giả suy ngẫm về hoàn cảnh của Việt Nam.

V.H. – N.X.N.

Nguồn: dainamax.org

. (letan: nha nuoc Trung Quoc thuc hien quyen duoc hoc tap cua tre em, cua moi nguoi dan nhu the nao??)