Lời Chúa và chú thích tuần sau CN XVI TN 2019

Lời Chúa và chú thích T Tư sau CN XVI TN, 24/7/2019

 ₈ Có những hạt lại rơi nhằm đất tốt, nên sinh hoa kết quả

Thánh Thư:

^*1Họ nhổ trại rời Ê-lim lên đường, và toàn thể cộng đồng con cái Ít-ra-en tới sa mạc Xin, giữa Ê-lim và Xi-nai, vào ngày mười lăm tháng thứ hai kể từ khi họ ra khỏi đất Ai-cập. ²Trong sa mạc, toàn thể cộng đồng con cái Ít-ra-en kêu trách ông Mô-sê và ông A-ha-ron. ³Con cái Ít-ra-en nói với các ông : “Phải chi chúng tôi chết bởi tay ĐỨC CHÚA trên đất Ai-cập, khi còn ngồi bên nồi thịt và ăn bánh thoả thuê. Nhưng không, các ông lại đưa chúng tôi ra khỏi đó mà vào sa mạc này, để bắt chúng tôi phải chết đói cả lũ ở đây !”

⁴ĐỨC CHÚA phán với ông Mô-sê : “Này, Ta sẽ làm cho bánh từ trời mưa xuống cho các ngươi ăn. Dân sẽ ra lượm lấy khẩu phần cho mình, ngày nào cho ngày đó ; Ta muốn thử lòng chúng như vậy xem chúng có tuân theo Luật của Ta hay không. ⁵Ngày thứ sáu, khi chúng dọn phần ăn đã đưa về, sẽ có gấp đôi phần chúng lượm mỗi ngày.”

⁹Ông Mô-sê nói với ông A-ha-ron : “Xin anh nói với toàn thể cộng đồng con cái Ít-ra-en thế này : Anh em hãy lại gần thánh nhan ĐỨC CHÚA, vì Người đã nghe thấy những lời anh em kêu trách.” ¹⁰Trong khi ông A-ha-ron nói với toàn thể cộng đồng con cái Ít-ra-en, họ quay mặt về phía sa mạc, và kìa, vinh quang ĐỨC CHÚA xuất hiện trong đám mây. ¹¹ĐỨC CHÚA phán với ông Mô-sê : ¹²“Ta đã nghe tiếng con cái Ít-ra-en kêu trách. Vậy, ngươi hãy bảo chúng rằng : Vào buổi chiều, các ngươi sẽ được ăn thịt, và ban sáng, các ngươi sẽ được ăn bánh thoả thuê, và các ngươi sẽ biết rằng Ta là ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa của các ngươi.” ¹³Thật vậy, buổi chiều, chim cút bay đến rợp cả trại. Và buổi sáng thì có lớp sương phủ quanh trại. ¹⁴Rồi khi sương tan đi thì trên mặt hoang địa, có một thứ gì nho nhỏ mịn màng, nho nhỏ như sương muối phủ mặt đất. ¹⁵Khi con cái Ít-ra-en thấy thế, họ liền hỏi nhau : “Man hu ?” Nghĩa là : “Cái gì đây ?” Vì họ không biết đó là cái gì. Ông Mô-sê bảo họ : “Đó là bánh ĐỨC CHÚA ban cho anh em làm của ăn ! ¹⁶Đây là điều ĐỨC CHÚA đã truyền : Mỗi người hãy tuỳ theo sức mình ăn được bao nhiêu mà lượm, mỗi người một đấu, tuỳ theo số người ; mỗi người hãy lấy luôn cho những người ở cùng lều với mình.” (Xh 16:1-5.9-16)

Tin Mừng:

^*1 Hôm ấy, Đức Giê-su từ trong nhà đi ra ngồi ở ven Biển Hồ. ²Dân chúng tụ họp bên Người rất đông, nên Người phải xuống thuyền mà ngồi, còn tất cả dân chúng thì đứng trên bờ. ³Người dùng dụ ngôn mà nói với họ nhiều điều.

Người nói : “Người gieo giống đi ra gieo giống.⁴Trong khi người ấy gieo, thì có những hạt rơi xuống vệ đường, chim chóc đến ăn mất. ⁵Có những hạt rơi trên nơi sỏi đá, chỗ đất không có nhiều ; nó mọc ngay, vì đất không sâu ; ⁶nhưng khi nắng lên, nó liền bị cháy, và vì thiếu rễ nên bị chết khô. ⁷Có những hạt rơi vào bụi gai, gai mọc lên làm nó chết nghẹt. ⁸Có những hạt lại rơi nhằm đất tốt, nên sinh hoa kết quả : hạt được gấp trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục. ⁹Ai có tai thì nghe.”  (Mt 13:1-9)

Chú thích (từ CGKPV ấn bản LCCMN)

* 16,1 (Xh) Toàn thể cộng đồng kêu trách ông Mô-sê và ông A-ha-ron, người ta sẽ gặp lại lời “càm ràm” này mà theo nguyên nghĩa là lời xầm xì phàn nàn sau lưng hai ông. Người ta không bằng lòng, nhưng người ta chẳng có gì để đề nghị. Người ta phê phán những ai tin như vậy, nhưng xét cho cùng người ta không muốn có vấn đề.

Đức Chúa cho anh em có thịt để ăn (c.8) Thiên Chúa nuôi dân Người vào chính lúc họ thiếu mọi sự. Có nhiều chim di trú, kiệt sức vì chuyến hành trình dài, rơi xuống chung quanh trại. Người Ít-ra-en cũng tìm thấy một thứ lương thực bất ngờ, man-na. Dĩ nhiên là có một loại nhựa chảy ra đôi khi nhiều từ cây liễu bách ở sa mạc. Vào lúc nguy cấp, sự trợ giúp này đối với Ít-ra-en là bằng chứng Thiên Chúa không bỏ rơi họ (Ds 11,4 cũng tường thuật biến cố này).

Thật hữu ích khi gợi lại hai con đường chính đi từ Ai-cập đến Xi-nai. Phía bờ biển, đường các pháo đài, dễ đi, nhưng quân đội kiểm soát ; phía bên trong nội địa, con đường các nô lệ trốn chạy đi, rất nhiều nguy hiểm. Chim cút chỉ có thể sa xuống trên bờ biển ; trái lại man-na ở trên đường nội địa. Trong Dẫn Nhập chúng tôi đã nói rằng sách Xuất hành lưu giữ các kỷ niệm của các nhóm khác nhau, có những nhóm bị rượt đuổi, có những nhóm trốn chạy. Các nhóm trước đã phải đi theo con đường biển mà người ta ghi lại mọi chỗ đi qua và họ đã có thể thấy chim cút sa xuống ; các nhóm sau đã biết man-na khi tiến sâu vào nội địa.

Bản văn này cho chúng ta thấy bánh hằng ngày như một ân huệ Thiên Chúa ban. Khi Người mời gọi chúng ta đi vào một con đường khó, Người hứa giúp chúng ta và ban cho chúng ta trước hết bánh chúng ta cần đến. Chính vì thế, Thiên Chúa giúp những ai, có sáng kiến và lòng can đảm, tạo ra và phân phát cho mọi người, những của cải mà họ cần dùng.

Trình thuật biến cố này được tô điểm với thời gian. Có một số bản văn hình như nói rằng Thiên Chúa gửi man-na xuống hết mọi ngày trong suốt bốn mươi năm : Xh 16,35 ; Gs 5,12 ; Tv 78,24 ; Kn 16,20. Với thời gian người ta không còn quan tâm đến chính sự kiện, trái lại người ta muốn ca ngợi Thiên Chúa nhân dịp các biến cố này.

Việc ban bánh bởi trời làm nảy sinh sau này hai bình giải khác nhau trong Kinh Thánh. Trong Đnl 8,3 : Người đã cho anh em ăn man-na, ngõ hầu làm cho anh em nhận biết rằng người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn sống nhờ mọi lời miệng Đức Chúa phán ra (x. bình giải Mc 6,35). Về sau, trong Tin Mừng, man-na sẽ là hình ảnh bánh đích thực từ trời xuống, Đức Ki-tô, Đấng hiến mình làm bánh trường sinh trong Thánh Thể (x. bình giải Ga 6).

* 13,1 (Mt) Ở đây mở đầu “diễn từ thứ ba” của Chúa Giê-su trong Mt (x. phần Dẫn Nhập). Chúa Giê-su đã sai các Tông Đồ đi công bố Nước Thiên Chúa đã đến. Người ta đã mục kích những điềm lạ tiên khởi : chữa lành bệnh tật và chiến thắng ma quỷ, nhưng cũng có không ít những chống đối, và dường như lòng dân nói chung chưa mở ra đón nhận. Phải nghĩ gì về một Nước Thiên Chúa không có khả năng thay đổi cuộc sống con người bao nhiêu ? Để trả lời, Mt đưa ra bảy dụ ngôn sau đây.

Chúa Giê-su dùng những lối so sánh theo kiểu của nhà nông và người lao động. Châm ngôn và dụ ngôn bao giờ cũng là phương tiện truyền đạt những lẽ khôn ngoan. Nhưng không phải cứ so sánh ví von là thành dụ ngôn đâu. Dụ ngôn làm cho người nghe ý thức họ đang ở trong hoàn cảnh như thế nào và buộc họ phải chọn lập trường nào.

Đối với người nghe Chúa Giê-su, Triều Đại Thiên Chúa đến có nghĩa là dân Chúa đang bị áp bức được giải phóng, và ở điểm này thì người ta muốn Chúa tỏ thái độ. Về phần Chúa thì chỉ có thể trả lời cho những ai đang đồng hành với Người thôi. Bởi Nước Thiên Chúa như là những mầm đang trồi lên khắp đó đây trên trái đất, những điều chắc chắn đang dậy men, mà không thể thấy được nếu chưa tin. Chúa chỉ nói đến những điều đó qua hình ảnh, và chúng ta chỉ đoán hiểu được nếu đã có một ít kinh nghiệm.

Về dụ ngôn người gieo giống có thể được xem như tiêu chí của chương này, x. phần bình giải Mc 4,1 và Lc 8,4.

Gieo giống là dấu hiệu hy vọng. Chúa Giê-su đã lao vào một công trình vô vọng : cứu dân mình trong khi hầu như chẳng ai có khả năng ngăn chặn luồng bạo lực đang dậy lên, vì xã hội đầy những phe phái ngày càng chống đối nhau gay gắt. Để xoay chiều hướng của lịch sử, Người chỉ dựa vào sức mạnh của lời Thiên Chúa được công bố và thực thi. Sẽ có nhiều thất bại, nhưng mùa gặt chắc chắn sẽ tới nếu hạt giống chịu chết đi trong lòng đất.
------------

Lời Chúa T Năm 25/7/2019, thánh Gia-cô-bê tông đồ“Các người không biết các người xin gì! Các người có uống nổi chén Thầy sắp uống không?”

Thánh Thư:
⁷Nhưng kho tàng ấy, chúng tôi lại chứa đựng trong những bình sành, để chứng tỏ quyền năng phi thường phát xuất từ Thiên Chúa, chứ không phải từ chúng tôi. ⁸Chúng tôi bị dồn ép tư bề, nhưng không bị đè bẹp ; hoang mang, nhưng không tuyệt vọng ; ⁹bị ngược đãi, nhưng không bị bỏ rơi ; bị quật ngã, nhưng không bị tiêu diệt. ¹⁰Chúng tôi luôn mang nơi thân mình cuộc thương khó của Đức Giê-su, để sự sống của Đức Giê-su cũng được biểu lộ nơi thân mình chúng tôi. ¹¹Thật vậy, tuy sống, chúng tôi hằng bị cái chết đe doạ vì Đức Giê-su, để sự sống của Đức Giê-su cũng được biểu lộ nơi thân xác phải chết của chúng tôi. ¹²Như thế, sự chết hoạt động nơi chúng tôi, còn sự sống thì lại hoạt động nơi anh em.

¹³Vì có được cùng một lòng tin, như đã chép : Tôi đã tin, nên tôi mới nói,thì chúng tôi cũng tin, nên chúng tôi mới nói. ¹⁴Quả thật, chúng tôi biết rằng Đấng đã làm cho Chúa Giê-su trỗi dậy cũng sẽ làm cho chúng tôi được trỗi dậy với Chúa Giê-su, và đặt chúng tôi bên hữu Người cùng với anh em. ¹⁵Thật vậy, tất cả những điều ấy xảy ra là vì anh em. Như thế, ân sủng càng dồi dào, thì càng có đông người hơn dâng lên Thiên Chúa muôn ngàn lời cảm tạ, để tôn vinh Người. (2Cr 4,7-15)

Tin Mừng:

^*20Bấy giờ bà mẹ của các con ông Dê-bê-đê đến gặp Đức Giê-su, có các con bà đi theo ; bà bái lạy và kêu xin Người một điều. ²¹Người hỏi bà : “Bà muốn gì ?” Bà thưa : “Xin Thầy truyền cho hai con tôi đây, một người ngồi bên hữu, một người bên tả Thầy trong Nước Thầy.” ²²Đức Giê-su bảo : “Các người không biết các người xin gì ! Các người có uống nổi chén Thầy sắp uống không ?” Họ đáp : “Thưa uống nổi.” ²³Đức Giê-su bảo : “Chén của Thầy, các người sẽ uống ; còn việc ngồi bên hữu hay bên tả Thầy, thì Thầy không có quyền cho, nhưng Cha Thầy đã chuẩn bị cho ai, thì kẻ ấy mới được.”

²⁴Nghe vậy, mười môn đệ kia tức tối với hai anh em đó. ²⁵Nhưng Đức Giê-su gọi các ông lại và nói : “Anh em biết : thủ lãnh các dân thì dùng uy mà thống trị dân, những người làm lớn thì lấy quyền mà cai quản dân. ²⁶Giữa anh em thì không được như vậy : Ai muốn làm lớn giữa anh em, thì phải làm người phục vụ anh em. ²⁷Và ai muốn làm đầu anh em thì phải làm đầy tớ anh em. ²⁸Cũng như Con Người đến không phải để được người ta phục vụ, nhưng là để phục vụ và hiến dâng mạng sống làm giá chuộc muôn người.” (Mt 20,20-28)
-----------

Lời Chúa T Sáu 26/7/20192, thánh Gioakim và Anna, song thân Đức Maria

₁₆ "Còn anh em, mắt anh em thật có phúc vì được thấy, tai anh em thật có phúc, vì được nghe

Thánh Thư:

*

^{1 Giờ đây, chúng ta hãy ca ngợi những vị danh nhân,}

cũng là cha ông của chúng ta qua các thế hệ.

²Đức Chúa đã sáng tạo nên nhiều con người hiển hách

là các vĩ nhân từ những thuở xa xưa :

³Có những người cai trị đất nước mình

và là những con người nổi danh về quyền lực ;

có những người cố vấn nhờ trí thông minh ;

có những người loan báo bằng các lời sấm.

⁴Có những người lãnh đạo dân bằng các lời chỉ dẫn,

bằng tài dạy dỗ dân chúng và những lời giáo huấn khôn ngoan ;

⁵có những người sáng tác những điệu nhạc du dương,

viết ra những bài thơ bài phú ;

⁶có những người giàu sang, lắm quyền nhiều thế

sống bình an hoà thuận trong nhà.

⁷Hết thảy đều được người đương thời khen ngợi,

được vẻ vang trong lúc sinh thời.

⁸Trong các vị, có những người lưu danh hậu thế

cho người đời ca ngợi tán dương.

⁹Có những người không còn ai nhớ nữa,

họ qua đi như chẳng bao giờ có,

họ sinh ra mà như chẳng chào đời

con cháu của họ cũng thế thôi !

¹⁰Nhưng các vị sau đây là những người đạo hạnh,

công đức của các ngài không chìm vào quên lãng.

¹¹Dòng dõi các ngài luôn được hưởng một gia tài quý báu đó là lũ cháu đàn con.

12

Dòng dõi các ngài giữ vững các điều giao ước;

nhờ các ngài, con cháu cũng một mực trung thành.

¹³Dòng dõi các ngài sẽ muôn đời tồn tại,

vinh quang các ngài sẽ chẳng phai mờ.

¹⁴Các ngài được mồ yên mả đẹp

và danh thơm mãi lưu truyền hậu thế.

¹⁵Dân dân sẽ kể lại đức khôn ngoan của các ngài

và cộng đoàn vang tiếng ngợi khen (Hc 44,1.10-15)

Tin Mừng:

₁₆ "Còn anh em, mắt anh em thật có phúc vì được thấy, tai anh em thật có phúc, vì được nghe.₁₇ Quả thế, Thầy bảo thật anh em, nhiều ngôn sứ và nhiều người công chính đã mong mỏi thấy điều anh em đang thấy, mà không được thấy, nghe điều anh em đang nghe, mà không được nghe. (Mt 13,16-17)
-------------

Lời Chúa và chú thích T Bảy sau CN XVI TN 27/9/2019

hãy gom cỏ lùng lại, bó thành bó mà đốt đi, còn lúa, thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi.’”

Thánh Thư:

³Ông Mô-sê xuống thuật lại cho dân mọi lời của ĐỨC CHÚA và mọi điều luật. Toàn dân đồng thanh đáp : “Mọi lời ĐỨC CHÚA đã phán, chúng tôi sẽ thi hành.” ⁴Ông Mô-sê chép lại mọi lời của ĐỨC CHÚA. Sáng hôm sau, ông dậy sớm, lập một bàn thờ dưới chân núi và dựng mười hai trụ đá cho mười hai chi tộc Ít-ra-en. ⁵Rồi ông sai các thanh niên trong dân Ít-ra-en dâng những lễ toàn thiêu, và ngả bò làm hy lễ kỳ an tế ĐỨC CHÚA. ⁶Ông Mô-sê lấy một nửa phần máu, đổ vào những cái chậu, còn nửa kia thì rảy lên bàn thờ. ⁷Ông lấy cuốn sách giao ước đọc cho dân nghe. Họ thưa: “Tất cả những gì ĐỨC CHÚA đã phán, chúng tôi sẽ thi hành và tuân theo.” ⁸Bấy giờ, ông Mô-sê lấy máu rảy lên dân và nói: “Đây là máu giao ước ĐỨC CHÚA đã lập với anh em, dựa trên những lời này.” (Xh 24, 3-8)

Tin Mừng:

^*24Đức Giê-su trình bày cho dân chúng nghe một dụ ngôn khác : “NướcTrời ví như chuyện người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. ²⁵Khi mọi người đang ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo thêm cỏ lùng vào giữa lúa, rồi đi mất. ²⁶Khi lúa mọc lên và trổ bông, thì cỏ lùng cũng xuất hiện. ²⁷Đầy tớ mới đến thưa chủ nhà rằng : ‘Thưa ông, không phải ông đã gieo giống tốt trong ruộng ông sao ? Thế thì cỏ lùng ở đâu mà ra vậy ?’ ²⁸Ông đáp: ‘Kẻ thù đã làm đó !’ Đầy tớ nói: ‘Vậy ông có muốn chúng tôi ra đi gom lại không ?’ ²⁹Ông đáp : ‘Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa. ³⁰Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt. Đến ngày mùa, tôi sẽ bảo thợ gặt: hãy gom cỏ lùng lại, bó thành bó mà đốt đi, còn lúa, thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi.’”

Chú thích: (từ CGKPV, ấn bản LCCMN)

* 13,24 Chúa Giê-su dùng dụ ngôn cỏ lùng để trả lời cho những người thấy bức xúc trước cái xấu có mặt ở khắp mọi nơi. Cái xấu cái tốt sẽ pha lẫn với nhau mãi đến ngày tận thế. Sẽ luôn thấy cái thiện lẫn với cái ác nơi cá nhân cũng như trong các cơ cấu loài người.

Thiên Chúa tôn trọng con người, biết rõ các cơn cám dỗ nơi họ thường mãnh liệt hơn ý chí ngay lành của họ, và họ cần có thời gian để tìm thấy và chọn lựa cái tốt.

Thiên Chúa rất kiên nhẫn. Việc hoà giải ngần ấy nhóm người đối lập nhau, những lực lượng và luồng văn hoá rất khác nhau trên thế giới, sẽ chỉ đạt được vào cuối thời. Trong khi chờ đợi, không nên tuyên bố bên này là tốt bên nọ là xấu.

Chúa Giê-su đã đích thân giải thích dụ ngôn này (x. c.36tt).