Lời Chúa và chú thích tuần sau CN XXXII TN C

Lời Chúa và chú thích CN XXXII TN C 10/11/2019

(Bản văn và chú thích từ CGKPV-LCCMN)

³⁸Mà Người không phải là Thiên Chúa của kẻ chết, nhưng là Thiên Chúa của kẻ sống, vì đối với Người, tất cả đều đang sống.”

Bài Đọc I:

^*1Có bảy anh em bị bắt cùng với bà mẹ. Vua An-ti-ô-khô cho lấy roi và gân bò mà đánh họ, để bắt họ ăn thịt heo là thức ăn luật Mô-sê cấm. ²Thay mặt cho anh em mình, một người lên tiếng nói : “Vua muốn tra hỏi chúng tôi cái gì ? Vua muốn biết điều gì ? Chúng tôi sãn sàng thà chết chẳng thà vi phạm luật pháp của cha ông chúng tôi.” 

. ⁹Khi sắp trút hơi thở cuối cùng, anh nói : “Vua là một tên hung thần, vua khai trừ chúng tôi ra khỏi cuộc đời hiện tại, nhưng bởi lẽ chúng tôi chết vì Luật pháp của Vua vũ trụ, nên Người sẽ cho chúng tôi sống lại để hưởng sự sống đời đời.”

¹⁰Sau người này, đến lượt người thứ ba bị tra tấn. Vừa được yêu cầu anh liền thè lưỡi, can đảm đưa tay ra, ¹¹và khẳng khái nói : “Tôi có được lưỡi này, tay này, là do Chúa Trời ban. Nhưng vì luật Chúa Trời, tôi coi khinh những thứ đó, và tôi hy vọng nhờ Chúa Trời, tôi sẽ lấy lại được.” ¹²Nhà vua và quần thần phải sửng sốt vì lòng can đảm của người thanh niên đã dám coi thường đau khổ.

¹³Người này chết rồi, người ta cũng tra tấn hành hạ người thứ tư như vậy. ¹⁴Khi sắp tắt thở, anh nói như sau : “Thà chết vì tay người đời đang khi dựa vào lời Thiên Chúa hứa mà hy vọng sẽ được Người cho sống lại. Còn vua, vua sẽ không được sống lại để hưởng sự sống đâu.” (2 Mcb 7,1-2.9-14)

Chú thích:

* 7,1 Khi tường thuật cuộc tử đạo của bảy anh em mà người ta không biết danh tánh, tác giả tuyên xưng niềm tin vào sự bất tử. Đây là thông điệp quý báu nhất của sách.

Trong các thế kỷ trước, các lời Thiên Chúa hứa chỉ liên quan đến tương lai trần thế của dân. Các tín hữu chỉ hy vọng rằng chủng tộc của họ sẽ thịnh vượng qua nhiều đời.

Ở đây, chúng ta nhận thấy có một bước tiến dài trong đức tin : tin vào sự sống lại cá nhân. Đây không chỉ là niềm hy vọng sống sót của tinh thần hay tâm hồn : người tín hữu nghĩ rằng mình sẽ sống lại cả hồn xác để gặp gỡ Thiên Chúa. Trong Ed 37, thị kiến về những bộ xương khô, Thiên Chúa hứa sẽ cho dân đã chết của Người được sống lại. Ở đây đối với mỗi người đó là niềm hy vọng sống lại cả hồn xác, để hưởng hạnh phúc Thiên Chúa đã hứa và Người sẽ ban trong ngày sau hết.

Nếu các vị tử đạo không sống lại, làm sao Thiên Chúa có thể thi hành công lý ?

Bài Đọc II:

¹⁶Xin chính Chúa chúng ta là Đức Giê-su Ki-tô, và xin Thiên Chúa là Cha chúng ta, Đấng yêu thương chúng ta và đã dùng ân sủng mà ban cho chúng ta niềm an ủi bất diệt và niềm cậy trông tốt đẹp, ¹⁷xin các Ngài an ủi và cho tâm hồn anh em được vững mạnh, để làm và nói tất cả những gì tốt lành.

¹Sau cùng, thưa anh em, xin anh em cầu nguyện cho chúng tôi, để lời Chúa được phổ biến mau chóng và được tôn vinh, như đã thấy nơi anh em. ²Xin cũng cầu nguyện cho chúng tôi được thoát khỏi tay người độc ác xấu xa, bởi vì không phải ai cũng có đức tin. ³Nhưng Chúa là Đấng trung tín : Người sẽ làm cho anh em được vững mạnh, và bảo vệ anh em khỏi ác thần. ⁴Trong Chúa, chúng tôi tin tưởng vào anh em : anh em đang làm và sẽ làm những gì chúng tôi truyền. ⁵Xin Chúa hướng dẫn tâm hồn anh em, để anh em biết yêu mến Thiên Chúa và biết chịu đựng như Đức Ki-tô (2 Tx 2,16-3,5)

Tin Mừng:

^*27Có mấy người thuộc nhóm Xa-đốc đến gặp Đức Giê-su. Nhóm này chủ trương không có sự sống lại. ²⁸Mấy người ấy hỏi Đức Giê-su : “Thưa Thầy, ông Mô-sê có viết cho chúng ta điều luật này : Nếu anh hay em của người nào chết đi, đã có vợ mà không có con, thì người ấy phải lấy nàng, để sinh con nối dòng cho anh hay em mình. ²⁹Vậy nhà kia có bảy anh em trai. Người anh cả lấy vợ, nhưng chưa có con thì đã chết. ³⁰Người thứ hai, ³¹rồi người thứ ba đã lấy người vợ goá ấy. Cứ như vậy, bảy anh em đều chết đi mà không để lại đứa con nào. ³²Cuối cùng, người đàn bà ấy cũng chết. ³³Vậy trong ngày sống lại, người đàn bà ấy sẽ là vợ ai, vì cả bảy đều đã lấy nàng làm vợ ?”

³⁴Đức Giê-su đáp : “Con cái đời này cưới vợ lấy chồng, ³⁵chứ những ai được xét là đáng hưởng phúc đời sau và sống lại từ cõi chết, thì không cưới vợ cũng chẳng lấy chồng. ³⁶Quả thật, họ không thể chết nữa, vì được ngang hàng với các thiên thần. Họ là con cái Thiên Chúa, vì là con cái sự sống lại. ³⁷Còn về vấn đề kẻ chết trỗi dậy, thì chính ông Mô-sê cũng đã cho thấy trong đoạn văn nói về bụi gai, khi ông gọi Đức Chúa là Thiên Chúa của tổ phụ Áp-ra-ham, Thiên Chúa của tổ phụ I-xa-ác, và Thiên Chúa của tổ phụ Gia-cóp. ³⁸Mà Người không phải là Thiên Chúa của kẻ chết, nhưng là Thiên Chúa của kẻ sống, vì đối với Người, tất cả đều đang sống.” (Lc 20,27-38)

Chú thích:

* 20,27 X. phần bình giải Mc 12,8.

Tin Mừng Lu-ca có những cách dùng từ riêng để nói về sự sống lại trong cc. 34-36. Ấy là vì ở các nước theo văn hoá Hy-lạp (và thánh Lu-ca viết cho cư dân ở đó), nhiều người tin linh hồn bất tử : họ coi linh hồn bất tử là chuyện tự nhiên đối với người phàm. Thánh Lu-ca nói rõ cho họ hiểu rằng sự sống mới mà Chúa Giê-su hứa ban không phải tự nhiên mà có được. Đấy là một ân huệ Thiên Chúa ban tặng cho những ai được xét là đáng hưởng phúc đời sau.

Họ là con cái Thiên Chúa, vì là con cái sự sống lại (c.36), câu này là lối nói đặc trưng của tiếng Híp-ri. Theo nghĩa đó, sống lại không phải là trở về với đời sống chúng ta sống hiện nay ; đó là công trình của Thần Khí Thiên Chúa, Đấng biến đổi và thánh hoá những kẻ Người cho sống lại. Vì thế những kẻ được sống lại được làm con Thiên Chúa (như xưa người ta nói về các thiên thần) một cách còn xác thực hơn là làm con người trên thế giới này : một khi được giải thoát khỏi tội lỗi, họ được tái sinh với sự sống của Thiên Chúa.

Đối với Người, tất cả đều đang sống. Sự sống của họ đã khởi đầu khi Thiên Chúa tìm gặp và kêu gọi họ ; và họ không thể bị tiêu vong, bởi vì Thiên Chúa đã cất họ ra khỏi thế giới này để đem họ vào thế giới riêng của Người.

Niềm tin vào sự sống lại tương phản với thuyết luân hồi của đạo Phật, theo đó vong hồn đầu thai vào một thân xác, trong thân phận mà luật nhân quả quy định. Và vòng luân hồi cứ mãi chuyển xoay bao lâu linh hồn chưa rũ sạch bụi trần. Đây là một giáo thuyết rất có thế lực và ngày nay đang thu hút nhiều người tây phương. Có thể nói giáo thuyết này có tính thực dụng và có nguy cơ khiến con người không thấy trách nhiệm của mình ở đâu, tự hỏi tại sao mình phải gánh nghiệp quả của người khác ở kiếp trước, và yên trí rằng cuối cùng nghiệp quả của mình đến kiếp nào đó cũng sẽ được diệt sạch thôi. Sự thật thì các tín đồ Ấn Giáo dường như không ngừng lo tu tâm dưỡng tính hơn là người tây phương, và họ nóng lòng được siêu thoát, sớm chấm dứt vòng sinh diệt ấy.

Sự khác biệt nằm ở chỗ khác. Đấy là hai quan niệm về con người. Một bên thì nói rằng linh hồn bị nhốt trong một thân xác. Bên kia rằng thân xác được linh hồn làm cho sống động. Theo thuyết thứ nhất, phải giải thoát linh hồn, theo thuyết thứ hai, hồn xác chỉ là một và phải bảo tồn tính thống nhất này. Thân xác không phải là tấm áo phủ lên linh hồn, để có thể chuyển từ một cụ già sang một đứa bé sơ sinh, nhưng là biểu hiện vật chất của con người. Chính vì thế, niềm hy vọng Ki-tô giáo dựa trên tín điều thân xác sống lại, nghĩa là tín điều tuyên xưng rằng mỗi người đều có khả năng được tái sinh làm con Thiên Chúa với chính sự sống của Người, để rồi có khả năng diễn đạt con người mình một cách viên mãn trong một thân xác “hiển vinh”.

---------------

Lời Chúa và chú thích T Hai sau CN XXXII TN, 11/11/2019 (Bản văn và chú thích từ CGKPV-LCCMN)

nhưng khốn cho kẻ làm cớ cho người ta vấp ngã!

Thánh Thư:

^*1Hãy yêu chuộng đức công chính,

hỡi những người cai trị trần gian,

hãy suy tưởng ngay lành về Đức Chúa

và thành tâm kiếm tìm Người.

²Ai không thách thức Người, thì được Người cho gặp.

Ai tin tưởng vào Người, sẽ được Người tỏ mình cho thấy.

³Những lý luận quanh co

khiến con người lìa xa Thiên Chúa.

Kẻ ngu đần thử thách Đấng Quyền Năng

sẽ bị Người làm cho bẽ mặt.

⁴Tâm hồn gian ác, Đức Khôn Ngoan chẳng ngự vào ;

xác thịt đắm chìm trong tội lỗi,

Đức Khôn Ngoan không cư ngụ.

⁵Thần khí thánh là thầy dạy dỗ,

luôn tránh thói lọc lừa, rời xa những lý luận ngu dốt,

và ghê tởm những chuyện bất công.

⁶Đức Khôn Ngoan là thần khí hằng yêu mến con người,

nhưng không miễn thứ cho kẻ nói lời phạm thượng.

Bởi vì Thiên Chúa thấu suốt tâm can,

dò xét lòng dạ đến nơi đến chốn

và nghe thấy mọi lời miệng lưỡi thốt ra.

⁷Thần khí của Đức Chúa ngập tràn cõi đất,

bảo toàn mối hợp nhất giữa muôn vật muôn loài,(Kn 1,1-7)

Chú thích:

* 1,1 Thiên Chúa hiện diện đối với chúng ta còn hơn là chúng ta với chính mình. Không cần phải đi đâu xa để tìm sự khôn ngoan đích thực : Khôn ngoan chính là Thần Khí từ Thiên Chúa đến thăm chúng ta. Nhưng, khôn ngoan chỉ tỏ mình ra cho người công chính.

Ta có thể nói gì khi Thiên Chúa là Đấng thánh thiện, không ai có thể vươn tới, lại trở nên gần gũi ? Ở đây, tác giả nói về sự Quan Phòng, sự Khôn Ngoan, sự Công Chính và Thần Khí của Thiên Chúa. Ông nói về những điều đó như thể về những ngôi vị Thiên Chúa sai đến để lo cho chúng ta. Thực tế, đây là một cách trình bày chính Thiên Chúa, Đấng dù vẫn giữ kín mầu nhiệm của mình, lại rất gần gũi người phàm và các biến cố.

Thiên Chúa không làm ra cái chết, chẳng vui gì khi sinh mạng tiêu vong (c.13). Tạo thành của Chúa là tốt đẹp và nó phục vụ con người. Cái chết không do Thiên Chúa mà có, như được giải thích trong 2,23-24, nhưng chính vì quỷ dữ ghen tị. Chúng ta được mời gọi hướng về Thiên Chúa với niềm tin tưởng : nghĩ đúng về Người thì loại trừ được mọi thắc mắc giả tạo : Tại sao Thiên Chúa lại cho phép sự dữ, cái chết, động đất và các thảm hoạ xảy ra ? Thiên Chúa chỉ muốn làm cho sống.

1,16 : Quân vô đạo, tức là những kẻ tự thoát ra khỏi luật của Thiên Chúa và khỏi chính lương tâm mình, kết giao với thần chết, vì không biết đến sự sống đích thực. Với những người ấy thì khôn ngoan là tận dụng cuộc đời : hưởng lấy của đời này đi.

2,17 : Ta hãy coi những lời nó nói có thật không. Vì chúng làm bạn với tử thần, nên quân vô đạo trước sau gì cũng khủng bố và giết cả những người lành nữa. Vì chúng chẳng có lòng tin, chẳng có luật lệ, nên đây chỉ là một trò chơi : chúng cần tiêu diệt người khác, để tự nhủ rằng chỉ mình chúng mới đáng hưởng cuộc đời.

Nếu tên công chính là con Thiên Chúa, hẳn Người sẽ phù hộ. Các lời ở 2,16-20 chắc hẳn làm chúng ta nghĩ tới Đức Giê-su trên thập giá. Cách riêng, Mát-thêu nhắc đến ở 27,43.

Não trạng của kẻ vô đạo chẳng tin có cái gì sau khi chết khá giống với não trạng của xã hội chúng ta đang sống. Không có chuyện bách hại các Ki-tô hữu công khai, nhưng trong tổ chức nào cũng vậy, họ hiện diện ở đâu là gây khó chịu ở đấy –không chỉ trong chính trị– bởi vì sự hiện diện của một người sống đàng hoàng, hoặc một Ki-tô hữu đích thực ắt làm cho người ta khó chịu.

Nó sống thật chẳng giống ai, lối cư xử của nó hoàn toàn lập dị. Vào thời mà những điều này được ghi chép, người Do-thái không gặp được thiện cảm nơi dân ngoại, vì họ không hoà nhập với những người khác, lại còn giữ cả ngàn tập tục trong đạo của họ. Cũng thế, người Ki-tô hữu dù không muốn tự tách khỏi người khác đi nữa thì chứng cứ của một cuộc sống hợp với đức tin vẫn gây ngỡ ngàng cho người ta.

Những ai về phe nó (c.24) : phe quỷ dữ, kẻ cám dỗ đó. Như thế là bản văn này, cũng như Đức Giê-su, cho rằng đằng sau cái khối sự dữ xâu xé loài người, và đằng sau những tội không tin của chúng ta, “Kẻ Thù” vẫn hiện diện (x. Mt 13,39 ; Hr 2,14-15).

Tin Mừng:

¹Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Không thể không có những cớ làm cho người ta vấp ngã ; nhưng khốn cho kẻ làm cớ cho người ta vấp ngã ! ²Thà buộc cối đá lớn vào cổ nó và xô xuống biển, còn lợi cho nó hơn là để nó làm cớ cho một trong những kẻ bé nhỏ này vấp ngã. ³Anh em hãy đề phòng !

 “Nếu người anh em của anh xúc phạm đến anh, thì hãy khiển trách nó ; nếu nó hối hận, thì hãy tha cho nó.⁴Dù nó xúc phạm đến anh một ngày đến bảy lần, rồi bảy lần trở lại nói với anh : ‘Tôi hối hận’, thì anh cũng phải tha cho nó.”

⁵Các Tông Đồ thưa với Chúa Giê-su rằng : “Thưa Thầy, xin thêm lòng tin cho chúng con.” ⁶Chúa đáp : “Nếu anh em có lòng tin lớn bằng hạt cải, thì dù anh em có bảo cây dâu này : ‘Hãy bật rễ lên, xuống dưới biển kia mà mọc’, nó cũng sẽ vâng lời anh em. (Lc 17,1-6)
----------------

Lời Chúa và chú thích T Ba sau CN XXXII TN, 12/11/2019 (Bản văn và chú thích từ CGKPV-LCCMN)

chúng tôi là những đầy tớ vô dụng, chúng tôi đã chỉ làm việc bổn phận đấy thôi."

Tôi cầu nguyện:

-         Lạy Cha là Đấng Hằng Hữu, chúng con được hiện diện trên cõi đời này không phải tình cờ ngẫu nhiên nhưng từ ý định yêu thương ngàn đời của Cha. Cha là tình yêu dành cho muôn loài và Cha muốn chúng con chiếu tỏa tình yêu của Cha  đến muôn loài. Nhờ công nghiệp của Con Cha, Chúa chúng con, chúng con sẽ cố gắng chiếu tỏa Lòng Thương xót của Cha. Chúng con chúc tụng và ngợi khen Cha muôn muôn đời. Amen.

Thánh Thư: 

²³Quả thế, Thiên Chúa đã sáng tạo con người

cho họ được trường tồn bất diệt.

Họ được Người dựng nên làm hình ảnh của bản tính Người.

²⁴Nhưng chính vì quỷ dữ ganh tị

mà cái chết đã xâm nhập thế gian.

Những ai về phe nó đều phải nếm mùi cái chết.

^*1Linh hồn người công chính ở trong tay Thiên Chúa

và chẳng cực hình nào động tới được nữa.

²Bọn ngu si coi họ như đã chết rồi ;

khi họ ra đi, chúng cho là họ gặp phải điều vô phúc.

³Lúc họ xa rời chúng ta, chúng tưởng là họ bị tiêu diệt,

nhưng thật ra, họ đang hưởng an bình.

⁴Người đời nghĩ rằng họ đã bị trừng phạt,

nhưng họ vẫn chứa chan hy vọng được trường sinh bất tử.

⁵Sau khi chịu sửa dạy đôi chút,

họ sẽ được hưởng ân huệ lớn lao.

Quả thế, Thiên Chúa đã thử thách họ

và thấy họ xứng đáng với Người.

⁶Người đã tinh luyện họ

như người ta luyện vàng trong lò lửa,

và đón nhận họ như của lễ toàn thiêu.

⁷Khi đến giờ được Thiên Chúa viếng thăm,

họ sẽ rực sáng như tia lửa bén nhanh khắp rừng sậy.

⁸Họ sẽ xét xử muôn dân, và thống trị muôn nước.

Và Đức Chúa sẽ là vua của họ đến muôn đời.

⁹Những ai trông cậy vào Người, sẽ am tường sự thật ;

những ai trung thành, sẽ được Người yêu thương

và cho ở gần Người, vì Người ban ân phúc

và xót thương những ai Người tuyển chọn. (Kn 2,23-3,9)

Chú thích:

* 3,1 Linh hồn người công chính ở trong tay Thiên Chúa. Đây là điều quả quyết chính của sách này. Trong các sách trước của Kinh Thánh, linh hồn chỉ có nghĩa là hơi thở, thực tế là sự sống của một cá nhân, mà khi người này chết thì nó biến mất. Bây giờ, linh hồn chỉ cái ở trong con người mà không chết đi cùng thân xác.

Lúc họ xa rời chúng ta, chúng tưởng là họ bị tiêu diệt. Tác giả đặc biệt nghĩ đến những người công chính đã chết như nạn nhân của những kẻ xấu (chúng ta hiểu rằng người “công chính” là kẻ thi hành ý của Thiên Chúa). Cái chết như vậy xem ra mâu thuẫn với lòng nhân hậu của Thiên Chúa. Tuy nhiên, chỉ có thân xác bị tiêu huỷ thôi : Đối với Thiên Chúa, tất cả họ đều đang sống, như Đức Giê-su nhắc lại (Lc 20,38).

Họ đang hưởng bình an. Mãi mãi họ sẽ được hưởng điều họ từng mong đợi ở đời này. Chúng ta chỉ nhìn thấy một góc cạnh của cái chết : sẽ chẳng bao giờ chúng ta biết được mỗi người cảm nhận thế nào cuộc ra đi của mình, lại càng chẳng biết mình sẽ bừng tỉnh trong thế giới của Thiên Chúa ra sao.

Giờ phán xét, chúng ta sẽ thấy chỉ có những người công chính mới là những kẻ sống thật sự. Cái chết của các bạn hữu Thiên Chúa thường mang lại bình an cho những người đã từng sống bên họ. Chính nhờ cái chết của mình mà các vị tử đạo đã làm cho lẽ sống của các ngài được toàn thắng.

Tin Mừng:

₇ "Ai trong anh em có người đầy tớ đi cày hay đi chăn chiên, mà khi nó ở ngoài đồng về, lại bảo nó: "Mau vào ăn cơm đi",₈ chứ không bảo: "Hãy dọn cơm cho ta ăn, thắt lưng hầu bàn cho ta ăn uống xong đã, rồi anh hãy ăn uống sau! ?₉ Chẳng lẽ ông chủ lại biết ơn đầy tớ vì nó đã làm theo lệnh truyền sao?₁₀ Đối với anh em cũng vậy: khi đã làm tất cả những gì theo lệnh phải làm, thì hãy nói: chúng tôi là những đầy tớ vô dụng, chúng tôi đã chỉ làm việc bổn phận đấy thôi." (Lc 17,7-10)
-----------

Lời Chúa và chú thích T Tư sau CN XXXII TN, 13/11/2019 (Bản văn và chú thích từ CGKPV-LCCMN)

Thế thì chín người kia đâu?

Tôi cầu nguyện: 

-         Lạy Thiên Chúa là Đấng con tôn thờ, con cầu nguyện cho những nhà lãnh đạo các dân tộc để họ luôn sáng suốt thực hiện được những điều trong Sách Khôn Ngoan hôm nay, Amen.

Thánh Thư:

₁ Vậy, hãy lắng nghe, hãy cố hiểu, hỡi các bậc quân vương; hãy học cho biết, hỡi những vị đang nắm quyền
trên khắp cõi trần gian.

₂ Mở tai ra, hỡi những ai đứng đầu trong thiên hạ,
đang tự hào vì có đông đảo chư dân.

₃ Vì chính Đức Chúa đã ban cho chư vị quyền bính
và chính Đấng Tối Cao đã ban quyền thống trị.
Cũng chính Người sẽ kiểm tra các việc chư vị làm
và dò xét những điều chư vị toan tính.

₄ Chư vị là bề tôi phụng sự vương quyền Người,
nếu như chư vị không xét xử công minh,
không tuân giữ lề luật, không theo ý Thiên Chúa,

₅ thì quả là kinh khủng hãi hùng,
Người sẽ kíp đứng lên chống chư vị,
vì một án quyết thật nghiêm minh
vẫn dành sẵn cho những kẻ có chức có quyền.

₆ Quả vậy, người phận nhỏ được thương tình miễn thứ,
kẻ quyền thế lại bị xét xử thẳng tay.

₇ Chúa Tể muôn loài không bao giờ vị nể,
kẻ quyền cao chức trọng, Người cũng chẳng kiêng dè.
Sang hay hèn đều do Người tạo tác,
đều được Người chăm sóc hệt như nhau,

₈ nhưng kẻ quyền cao sẽ bị tra vấn nghiêm nhặt.

₉ Vậy, hỡi các bậc vua chúa quan quyền,
những lời tôi nói đây, xin gửi tới chư vị
để chư vị học biết lẽ khôn ngoan,
mà khỏi phải sẩy chân trật bước.

₁₀ Ai sống thánh và tuân giữ luật thánh,
thì được kể là bậc thánh nhân.
Ai học hỏi luật thánh, thì sẽ tìm được lời bào chữa.

₁₁ Vậy chư vị hãy ước ao khao khát lời tôi,
và chư vị sẽ được chỉ bảo.(Kn 6,1-11)
Chú thích:

* 6,1 Ở đây bắt đầu một bài thuyết giáo cho các vua về khôn ngoan. Như chúng tôi đã nói trong phần Dẫn Nhập sách Giảng viên : người ta hay gán cho vua Sa-lô-môn là tác giả các sách Khôn ngoan. Sách này cũng thế : tác giả nói như thể vua Sa-lô-môn nói, và vua công bố bài thuyết giáo của mình cho những người thuộc tầng lớp vua chúa.

Tin Mừng:

₁₁ Trên đường lên Giê-ru-sa-lem, Đức Giê-su đi qua biên giới giữa hai miền Sa-ma-ri và Ga-li-lê.₁₂ Lúc Người vào một làng kia, thì có mười người phong hủi đón gặp Người. Họ dừng lại đằng xa₁₃ và kêu lớn tiếng: "Lạy Thầy Giê-su, xin dủ lòng thương chúng tôi!"₁₄ Thấy vậy, Đức Giê-su bảo họ: "Hãy đi trình diện với các tư tế." Đang khi đi thì họ được sạch.₁₅ Một người trong bọn, thấy mình được khỏi, liền quay trở lại và lớn tiếng tôn vinh Thiên Chúa.₁₆ Anh ta sấp mình dưới chân Đức Giê-su mà tạ ơn. Anh ta lại là người Sa-ma-ri.₁₇ Đức Giê-su mới nói: "Không phải cả mười người đều được sạch sao? Thế thì chín người kia đâu?₁₈ Sao không thấy họ trở lại tôn vinh Thiên Chúa, mà chỉ có người ngoại bang này? ".₁₉ Rồi Người nói với anh ta: "Đứng dậy về đi! Lòng tin của anh đã cứu chữa anh." (Lc 17,11-19)

Chú thích:

* 17,11 Mười người mắc bệnh phong đã được chữa lành, nhưng chỉ có một người được nghe Chúa Giê-su nói : “Lòng tin của anh đã cứu chữa anh”, bởi vì anh đã đền đáp Chúa từ tận đáy lòng mình. Trong khi các người kia chỉ lo sao cho các tư tế cho phép họ trở về sống giữa gia đình, xã hội, thì riêng anh, anh muốn ngay lập tức cảm tạ Thiên Chúa ở chính nơi mà ơn của Người đã đến với anh : lòng tin cứu thoát và biến đổi chúng ta là như thế đó. Trong số tất cả những người xin được khỏi bệnh hoặc những ơn nào đó, thử hỏi có mấy ai sẽ biết yêu mến Thiên Chúa ?
-----------

Lời Chúa và chú thích T Năm sau CN XXXII TN, 14/11/2019 (Bản văn và chú thích từ CGKPV-LCCMN)

 “…vì này Triều Đại Thiên Chúa đang ở giữa các ông."

Thánh Thư:

₂₂ Quả vậy, nơi Đức Khôn Ngoan,
có một thần khí tinh tường và thánh thiện,
duy nhất và đa năng, tinh tế và mau lẹ,
minh mẫn và tinh tuyền, trong sáng và thản nhiên,
lanh lợi và chuộng điều lành,

₂₃ bất khuất, từ bi và nhân ái,
cương quyết, vững vàng và điềm tĩnh,
làm được mọi sự và quan tâm đến mọi điều,
thấu suốt mọi tâm can, kể cả tâm can của những người trong sạch, thông minh, tinh tế nhất.

₂₄ Vì chuyển động của Đức Khôn Ngoan thì mau lẹ hơn tất cả các chuyển động. Do tính thuần khiết, Đức Khôn Ngoan thâm nhập và xuyên thấu mọi vật mọi loài.

₂₅ Đức Khôn Ngoan toả ra từ quyền năng Thiên Chúa
và rực lên trong ngần từ vinh hiển Đấng Toàn Năng,
nên không thể vương một tì ố.

₂₆ Đức Khôn Ngoan phản chiếu ánh sáng vĩnh cửu,
là tấm gương trong phản ánh hoạt động của Thiên Chúa,
là hình ảnh lòng nhân hậu của Người.

₂₇ Dầu chỉ một mình, Đức Khôn Ngoan vẫn có thể làm được mọi sự; luôn luôn bất biến,
Đức Khôn Ngoan đổi mới được muôn loài.
Từ thế hệ này qua thế hệ khác, Đức Khôn Ngoan ngự vào những tâm hồn thánh thiện, biến họ nên bạn hữu của Thiên Chúa, nên ngôn sứ của Người.

₂₈ Thiên Chúa chỉ yêu chuộng những người chung sống với Đức Khôn Ngoan.

₂₉ Đức Khôn Ngoan rực rỡ hơn mặt trời, trổi vượt muôn tinh tú. So với Đức Khôn Ngoan, ánh sáng còn kém xa.

₃₀ Bởi trước màn đêm, ánh sáng đành phải lui bước.
Còn Đức Khôn Ngoan, chẳng gian tà nào thắng nổi.

Từ chân trời này, Đức Khôn Ngoan vươn mạnh tới chân trời kia, cai quản mọi loài thật tốt đẹp. Đức Khôn Ngoan, hiền thê lý tưởng (Kn 7,22-8,1)

Tin Mừng:

^*20Người Pha-ri-sêu hỏi Đức Giê-su bao giờ Triều Đại Thiên Chúa đến. Người trả lời : “Triều Đại Thiên Chúa không đến như một điều có thể quan sát được. ²¹Và người ta sẽ không nói : ‘Ở đây này !’ hay ‘Ở kia kìa !’, vì này Triều Đại Thiên Chúa đang ở giữa các ông.”

²²Rồi Đức Giê-su nói với các môn đệ : “Sẽ đến thời anh em mong ước được thấy một trong những ngày của Con Người thôi, mà cũng không được thấy. ²³Người ta sẽ bảo anh em : ‘Người ở kia kìa !’ hay ‘Người ở đây này !’ Anh em đừng đi, đừng chạy theo. ²⁴Vì ánh chớp chói loà chiếu sáng từ phương trời này đến phương trời kia thế nào, thì Con Người cũng sẽ như vậy trong ngày của Người. ²⁵Nhưng trước đó, Người phải chịu đau khổ nhiều và bị thế hệ này loại bỏ. (Lc 17, 20-25)

Chú thích:

* 17,20 ...hỏi bao giờ Triều Đại Thiên Chúa đến. Triều Đại ấy không đến như một cuộc cách mạng hay một vụ đổi mùa : nó đã bắt đầu hoạt động nơi những ai đón nhận Tin Mừng. Ai tin thì Triều Đại Thiên Chúa đã là của họ.

Sau đó, Chúa Giê-su nói về ngày tận số của Giê-ru-sa-lem và cuộc quang lâm thứ hai của Người (Mc 13,14). Người thời ấy quan niệm cuộc chiến thắng này của Đấng Thiên Sai một cách rất vật chất, gắn liền với cuộc giải phóng khỏi quyền cai trị của người Rô-ma. Để mở mang đầu óc của họ, Chúa Giê-su ví von ngày ấy với hai hiện tượng : ánh chớp mà từ khắp nơi mọi người đều thấy, và đàn diều hâu thế nào cũng tụ lại bên xác chết. Hai hiện tượng này giúp cho mọi người thấy rõ cuộc trở lại của Chúa Ki-tô, không một chút hoài nghi.

Những ai không đợi chờ Người thì không được chuẩn bị cho cuộc trở lại này (như thời ông Nô-ê). Giờ phán xét sẽ tách biệt người lành kẻ dữ, trong khi chẳng có gì ngăn cách họ trong cuộc sống thường ngày : hai người cùng làm việc bên nhau thì một người sẽ được đem đi, còn người kia bị bỏ lại (cc. 35-36).

Mt 24,17 nói về người “ở trên sân thượng” là đề cập tới cuộc tàn phá Giê-ru-sa-lem, có nghĩa là người ấy phải chạy cho nhanh. Trong bản văn này thì ý nghĩa lại khác : ngày tận thế mà lo tìm cách giữ mạng giữ của thì đã quá trễ.

Ở đâu vậy ? (c.37) : đây là câu hỏi lạc điệu, cũng như trong Lc 17,20, vì Chúa đâu đến quy tụ người lành tại một địa điểm vật chất. Ngày đó, những người lành sẽ được ra trình diện trước Thiên Chúa : điều này chắc chắn xảy ra cũng như diều hâu bu lại quanh xác chết.

-----------------

Lời Chúa và chú thích T Sáu sau CN XXXII TN, 15/11/2019 (Bản văn và chú thích từ CGKPV-LCCMN)

"Xác nằm đâu, diều hâu tụ đó."

 Tôi cầu nguyện:

-         Lạy Cha là Đấng tạo dựng và chăm sóc muôn loài, con biết ơn Cha đã cho con đến trần gian này, con biết ơn Cha ngày nào đó lại đem con đi khỏi trần gian này, con xin chúc tụng ngợi khen Cha vì bao ân sủng chứa chan Con yêu dấu Cha đã tuôn đổ trên con, Amen.

Thánh Thư:

^*1Hết những ai không chịu nhìn nhận Thiên Chúa,

tự bản chất là những kẻ ngu si.

Từ những vật hữu hình tốt đẹp,

chúng không đủ khả năng nhận ra Đấng hiện hữu,

và khi chiêm ngắm bao công trình,

chúng cũng không nhận biết Đấng Hoá Công.

²Thế mà, lửa với gió, hay làn khí thoảng qua,

hay tinh tú bầu trời, hay nước chảy cuồn cuộn,

hay đèn trời thắp sáng, chúng lại coi là thần,

là những bậc quản cai hoàn vũ.

³Nếu chúng say mê những vẻ đẹp đó mà coi là thần minh, thì cũng phải biết rằng Chúa Tể của những vật đó còn đẹp hơn biết mấy, vì chính Đấng sáng tạo mọi loài là tác giả của muôn vẻ đẹp.

⁴Nếu quyền năng và sức mạnh của những vật kia

làm cho chúng kinh ngạc

thì chúng phải hiểu rằng Đấng làm nên những vật đó

còn mạnh mẽ hơn biết chừng nào.

⁵Vì các thụ tạo càng lớn lao đẹp đẽ

thì càng giúp nhận ra Đấng tạo thành.

⁶Tuy vậy, chúng cũng chỉ đáng trách phần nào thôi

vì đã cố tìm và mong thấy Thiên Chúa,

nhưng có thể chúng bị lầm lạc.

⁷Bị chìm ngập giữa bao nhiêu công trình của Chúa,

chúng ra sức tìm tòi,

nhưng đã để cho cái vỏ bên ngoài mê hoặc

vì vẻ đẹp mà chúng nhìn thấy.

⁸Tuy nhiên, không vì thế mà chúng được thứ tha.

⁹Vì nếu chúng có đủ khả năng hiểu biết

để có thể nghiên cứu các sự vật trên đời,

thì sao lại không sớm nhận ra

Đấng Chủ Tể của những sự vật đó ? (Kn 13, 1-9)

Chú thích:

* 13,1 Người duy vật không nhìn nhận có Thiên Chúa. Kẻ kiêu ngạo tưởng mình có thể làm lấy mọi sự. Họ sử dụng mọi vật như là của mình, không nhận ra đâu là giá trị thật của chúng và không đón nhận như những hồng ân của Thiên Chúa.

Người đơn sơ và khiêm tốn thì nhìn thấy bàn tay Thiên Chúa trong mọi sự. Nước, gió, núi đồi nhắc cho họ nhớ đến Đấng Hoàn Thiện đã sáng tạo nên chúng ; hơn thế nữa, sự phong phú họ khám phá ra nơi những ai họ yêu mến cũng làm cho họ nhớ đến Người. Trí khôn con người là để khám phá ra Thiên Chúa, Đấng hiện diện trong mọi sự và là cùng đích của mọi vật. Thánh Phao-lô sẽ lấy lại đề tài này ở Rm 1,19.

Tin Mừng:
²⁶“Và cũng như thời ông Nô-ê, sự việc đã xảy ra cách nào, thì trong những ngày của Con Người, sự việc cũng sẽ xảy ra như vậy. ²⁷Thiên hạ ăn uống, cưới vợ lấy chồng, mãi cho đến ngày ông Nô-ê vào tàu, và nạn hồng thuỷ ập tới, tiêu diệt tất cả. ²⁸Sự việc cũng xảy ra giống như vậy trong thời ông Lót : thiên hạ ăn uống, mua bán, trồng trọt, xây cất. ²⁹Nhưng ngày ông Lót ra khỏi Xơ-đôm, thì Thiên Chúa khiến mưa lửa và diêm sinh từ trời đổ xuống tiêu diệt tất cả. ³⁰Sự việc cũng sẽ xảy ra như thế, ngày Con Người được mặc khải.

³¹“Ngày ấy, ai ở trên sân thượng mà đồ đạc ở dưới nhà, thì đừng xuống lấy. Cũng vậy, ai ở ngoài đồng thì đừng quay trở lại. ³²Hãy nhớ chuyện vợ ông Lót. ³³Ai tìm cách giữ mạng sống mình, thì sẽ mất ; còn ai liều mất mạng sống mình, thì sẽ bảo tồn được mạng sống. ³⁴Thầy nói cho anh em biết : đêm ấy, hai người đang nằm chung một giường, thì một người sẽ được đem đi, còn người kia bị bỏ lại. ³⁵Hai người đàn bà đang cùng nhau xay bột, thì một người sẽ được đem đi, còn người kia bị bỏ lại. ³⁶Hai người đàn ông đang ở ngoài đồng, thì một người sẽ được đem đi, còn người kia bị bỏ lại.” ³⁷Các môn đệ lên tiếng hỏi Đức Giê-su : “Thưa Thầy, ở đâu vậy ?” Người nói với các ông : “Xác nằm đâu, diều hâu tụ đó.” (Lc 17,26-37)

(Xem chú thích hôm qua, Lc 17, 20-25)
--------------

Lời Chúa và chú thích T Bảy sau CN XXXII TN, 16/11/2019 (Bản văn và chú thích từ CGKPV-LCCMN)

Nhưng khi Con Người ngự đến, liệu Người còn thấy lòng tin trên mặt đất nữa chăng?

 Tôi cầu nguyện:

-          Thưa Cha hằng Thương xót, Cha luôn biết mọi nhu cầu và ước vọng thầm kín của chúng con và Cha sẽ ban cho chúng con những điều tốt đẹp nhất; nhưng chính chúng con cũng rất cần kiên nhẫn để bày tỏ lên Cha những nguyện ước chân thành đó, chúng con hết lòng cảm tạ Cha, Amen.

Thánh Thư:

₁₄ Khi vạn vật chìm sâu trong thinh lặng,
lúc đêm trường chừng như điểm canh ba,

₁₅ thì từ trời cao thẳm, lời toàn năng của Ngài
đã rời bỏ ngôi báu, ví tựa người chiến sĩ can trường
xông vào giữa miền đất bị tru diệt,
mang theo bản án không thể huỷ của Ngài
như lưỡi gươm sắc bén.

₁₆ Nó đứng và làm cho vũ trụ đầy chết chóc,
đầu đụng trời chân đạp đất.

₆ Vì toàn thể vũ trụ lại thay đổi từ bản chất như thuở ban đầu, tuân phục các mệnh lệnh của Chúa,
để gìn giữ con cái Ngài bình an.

₇ Người ta thấy mây che phủ doanh trại ;
nơi trước kia là nước, đất khô ráo nổi lên,
một lối đi thênh thang lộ ra từ Biển Đỏ
và từ nước lũ xuất hiện cánh đồng xanh.

₈ Có tay Ngài che chở, toàn dân đã đi qua
và chứng kiến bao điềm thiêng dấu lạ.

₉ Như ngựa chăn ngoài đồng, như chiên nhảy tung tăng,
lạy Đức Chúa, dân Chúa ca tụng tán dương Ngài
là Đấng giải thoát họ. (Kn 18,14-16;19,6-9)

Tin Mừng:
^*1Đức Giê-su kể cho các môn đệ dụ ngôn sau đây, để dạy các ông phải cầu nguyện luôn, không được nản chí. ²Người nói : “Trong thành kia, có một ông quan toà. Ông ta chẳng kính sợ Thiên Chúa, mà cũng chẳng coi ai ra gì. ³Trong thành đó, cũng có một bà goá. Bà này đã nhiều lần đến thưa với ông : ‘Đối phương tôi hại tôi, xin ngài minh xét cho.’ ⁴Một thời gian khá lâu, ông không chịu. Nhưng cuối cùng, ông ta nghĩ bụng : ‘Dầu rằng ta chẳng kính sợ Thiên Chúa, mà cũng chẳng coi ai ra gì, ⁵nhưng mụ goá này quấy rầy mãi, thì ta xét xử cho rồi, kẻo mụ ấy cứ đến hoài, làm ta nhức đầu nhức óc.’”

⁶Rồi Chúa nói : “Anh em nghe quan toà bất chính ấy nói đó ! ⁷Vậy chẳng lẽ Thiên Chúa lại không minh xét cho những kẻ Người đã tuyển chọn, ngày đêm hằng kêu cứu với Người sao ? Lẽ nào Người bắt họ chờ đợi mãi ? ⁸Thầy nói cho anh em biết, Người sẽ mau chóng minh xét cho họ. Nhưng khi Con Người ngự đến, liệu Người còn thấy lòng tin trên mặt đất nữa chăng ?”  (Lc 18,1-8)

Chú thích:

* 18,1 Nếu Thiên Chúa công bằng thì tại sao Người không xét xử công bằng ? (Tv 44,23 ; Kb 1 ; Dcr 1,12 ; Kh 6,9). Chúa Giê-su trả lời : các ông có thật sự mong ước điều ấy không ? Các ông có cầu nguyện đúng cách để Thiên Chúa xét xử công bằng không ? Các ông sẽ phải đợi, nhưng đừng hồ nghi Người sẽ xét xử công bằng.

Một quan toà chẳng coi ai ra gì : nhiều người nghĩ về Thiên Chúa như thế khi họ thấy những bất công và những chuyện phi lý trên đời. Nhưng nếu chúng ta kiên trì cầu nguyện thì dần dần chúng ta sẽ khám phá ra rằng đâu phải tất cả mọi chuyện đều phi lý như ta tưởng, và sẽ có ngày chúng ta biết nhận ra trong các biến cố dung nhan của vị Thiên Chúa yêu thương chúng ta.

Những kẻ ngày đêm hằng kêu cứu với Người. Chúa Giê-su thường hay nhấn mạnh trách nhiệm của chúng ta đối với thế giới, nhưng Người cũng mời gọi chúng ta cầu nguyện với Thiên Chúa đêm ngày. Tại sao người ta cứ phân biệt một cách dễ dàng như thế (hay là chúng ta phân biệt họ) người cầu nguyện với người hoạt động ?

Liệu Người còn thấy lòng tin trên mặt đất nữa chăng ? Chúa Giê-su xác nhận một ý kiến phổ biến trong xã hội Do-thái đương thời. Vào những ngày cuối trước cuộc Phán Xét, sự dữ sẽ hoành hành mãnh liệt đến nỗi lòng yêu mến của nhiều người sẽ nguội đi (Mt 24,12).

Thật ra, trong cuộc giáng lâm lần thứ nhất của Chúa Giê-su thì Cựu Ước xem ra đã kết thúc với một thất bại : kẻ tin vào Người thì rất ít, và bốn mươi năm sau cuộc Thương Khó của Người, đa số đã buông trôi, để mặc cho cảnh hỗn độn, những thiên sai giả và những cuộc bạo động đẩy cả dân tộc đến chỗ diệt vong.