Lời Chúa, chú thích tuần sau CN XXII thường niên C

Lời Chúa và chú thích CN XXII thường niên năm C 1/9/2019

(Bản văn và chú thích trích từ nhóm Phiên dịch CGKPV; ấn bản LCCMN)

₁₁Vì phàm ai tôn mình lên sẽ bị hạ xuống;

Lời nguyện ngắn (TTL):

-         Lạy Cha là chúa tể đất trời, ảnh hưởng bởi tội nguyên tổ nên mầm mống kiêu ngạo luôn tiềm ẩn trong con, thâm tâm con luôn muốn thống trị người khác, thâm tâm con luôn muốn có quyền phép như Cha. Xin Cha ban ơn giúp sức để chúng con có thể sống khiêm nhượng theo Lời và theo mẫu gương Con Cha đã dạy đã sống amen.

Bài Đọc I:

₁₈ Càng làm lớn, con càng phải tự hạ,
như thế, con sẽ được đẹp lòng Đức Chúa.

₂₀ Vì quyền năng Đức Chúa thì lớn lao:
Người được tôn vinh nơi các kẻ khiêm nhường.

₂₁ Đừng tìm những điều khó quá đối với con,
những điều vượt sức con, con đừng xét tới.

₃₀ Nước dập tắt lửa hồng, bố thí đền bù tội lỗi.

₃₁ Ai đền ơn đáp nghĩa là biết lo xa,
lúc sa cơ, người ấy sẽ tìm được nơi nương tựa. (Hc 3:19-21.30-31)

Bài Đọc II:

₁₈ Anh em đã chẳng tới một quả núi sờ thấy được, có lửa đang cháy, mây mù, bóng tối và giông tố,₁₉ có tiếng kèn vang dậy, và tiếng nói thét gầm, khiến những kẻ nghe phải van xin đừng để lời ấy thốt ra với họ nữa,₂₂ Nhưng anh em đã tới núi Xi-on, tới thành đô Thiên Chúa hằng sống, là Giê-ru-sa-lem trên trời, với con số muôn vàn thiên sứ. Anh em đã tới dự hội vui,₂₃ dự đại hội giữa các con đầu lòng của Thiên Chúa, là những kẻ đã được ghi tên trên trời. Anh em đã tới cùng Thiên Chúa, Đấng xét xử mọi người, đến với linh hồn những người công chính đã được nên hoàn thiện.₂₄ Anh em đã tới cùng vị Trung Gian giao ước mới là Đức Giê-su và được máu của Người rảy xuống, (Dt 12:18-19.22-24a)

Bài Tin Mừng:

¹Một ngày sa-bát kia, Đức Giê-su đến nhà một ông thủ lãnh nhóm Pha-ri-sêu để dùng bữa : họ cố dò xét Người.

^*7Người nhận thấy khách dự tiệc cứ chọn cỗ nhất mà ngồi, nên nói với họ dụ ngôn này : ⁸“Khi anh được mời đi ăn cưới, thì đừng ngồi vào cỗ nhất, kẻo lỡ có nhân vật nào quan trọng hơn anh cũng được mời, ⁹và rồi người đã mời cả anh lẫn nhân vật kia phải đến nói với anh rằng : ‘Xin ông nhường chỗ cho vị này.’ Bấy giờ anh sẽ phải xấu hổ mà xuống ngồi chỗ cuối. ¹⁰Trái lại, khi anh được mời, thì hãy vào ngồi chỗ cuối, để cho người đã mời anh phải đến nói : ‘Xin mời ông bạn lên trên cho.’ Thế là anh sẽ được vinh dự trước mặt mọi người đồng bàn. ¹¹Vì phàm ai tôn mình lên sẽ bị hạ xuống ; còn ai hạ mình xuống sẽ được tôn lên.”

^*12Rồi Đức Giê-su nói với kẻ đã mời Người rằng : “Khi nào ông đãi khách ăn trưa hay ăn tối, thì đừng mời bạn bè, anh em, hay bà con, hoặc láng giềng giàu có, kẻo họ cũng mời lại ông, và như thế ông được đáp lễ rồi. ¹³Trái lại, khi ông đãi tiệc, hãy mời những người nghèo khó, tàn tật, què quặt, đui mù. ¹⁴Họ không có gì đáp lễ, và như thế, ông mới thật có phúc : vì ông sẽ được đáp lễ trong ngày các kẻ lành sống lại.” (Lc 14,1.7-14)

Chú thích (Mt)

* 14,7 Ở đây, Chúa Giê-su triển khai một châm ngôn Kinh Thánh khuyên người ta có thái độ khiêm nhu trong quan hệ xã giao (Cn 25,6- 7). Thái độ này phù hợp với con cái Thiên Chúa. Trong mọi lãnh vực sinh hoạt, chúng ta đừng có ham được giống những kẻ giẫm lên người khác để trèo lên địa vị cao. Thiên Chúa biết cách “đề cao kẻ khiêm nhường” và đặt họ ở đâu tuỳ ý Người.

Khi chúng ta qua khỏi đời này mà về ở bên Thiên Chúa thì sẽ có biết bao điều bất ngờ ! Có thể là một vị giáo hoàng, một giám mục hay một nhân vật Công Giáo nổi danh nào đó bị xếp đứng sau một bà cụ già đã từng bán báo hay một kẻ vô gia cư đã từng ăn xin ở cửa nhà thờ.

* 14,12 Chúng ta tìm kết bạn với người trên mình, nghĩ rằng giao du với người trên thì thú vị hơn với kẻ dưới. Thậm chí nhiều khi người ta còn dạy trẻ con tránh chơi với những bạn “thiếu giáo dục”, hoặc là, thành thật mà nói, tránh xa những người sẽ chẳng giúp chúng tìm được một địa vị tốt hơn trong xã hội.

Những lời này của Chúa Giê-su lưu ý một trong những nguyên nhân chính gây nên bất công. Tất cả chúng ta đều có lỗi khi quyết định cấu kết với những người có thể mang lợi ích đến cho mình ; mạnh ai nấy tìm cách vươn lên, để mặc những kẻ yếu kém hơn trong cảnh bơ vơ, tứ cố vô thân.

THOÁI THÁC

------------

Lời Chúa, chú thích và suy niệm T Hai sau CN XXII thường niên ngày QK 2/9/2019, cầu cho tổ quốc  (Bản văn và chú thích trích từ nhóm Phiên dịch CGKPV; ấn bản LCCMN)

 “Hôm nay đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh quý vị vừa nghe."

Suy nghĩ (TTL, lấy lại năm 2015)
“Hôm nay đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh quý vị vừa nghe." Lời Kinh Thánh đó là gì? - Là những câu đầu ở chương 62 Sách ngôn sứ Isaia (theo tôi có thể Chúa đọc từ 4 câu trở lên)
₁ Thần khí của ĐỨC CHÚA là Chúa Thượng ngự trên tôi, vì ĐỨC CHÚA đã xức dầu tấn phong tôi,
sai đi báo tin mừng cho kẻ nghèo hèn,
băng bó những tấm lòng tan nát,
công bố lệnh ân xá cho kẻ bị giam cầm,
ngày phóng thích cho những tù nhân,
₂ công bố một năm hồng ân của ĐỨC CHÚA,
một ngày báo phục của Thiên Chúa chúng ta;
Người sai tôi đi yên ủi mọi kẻ khóc than,
₃ tặng cho những kẻ khóc than ở Xi-on
tấm khăn đại lễ thay tro bụi,
dầu thơm hoan lạc thay tang chế,
áo ngày hội thay tâm thần sầu não.
Người ta sẽ gọi họ là cây thánh rừng thiêng,
là vườn cây ĐỨC CHÚA trồng để làm cho Người được vinh hiển.
₄ Họ sẽ tái thiết những tàn tích cổ xưa,
sẽ dựng lại những hoang tàn thuở trước,
tu bổ những thành bị bỏ hoang,
những chốn hoang tàn từ bao thế hệ.(Is 62, 1-4)
Chúa xuống trần gian để cứu chuộc cà nhân loại, nhưng Chúa không quên số phận của từng con người. Chúa yêu thương từng con người nhỏ bé, nghèo hèn, đau yếu bệnh tật, tù đày, sầu khổ…

Chúa có thể làm phép lạ mọi nơi mọi lúc, nhưng ngay ở làng quê Nazareth của mình, Chúa cũng đành bất lực trước thành kiến và sự cứng lòng của những người đồng hương (x Mc 6, 5a)

Sư vụ của tôi là tiếp nối sứ vụ của Chúa, không thể cứu độ được ai nhưng tôi phải yêu mến, giúp đỡ từng con người cụ thể, nhất là những người nhỏ bé. Tôi có trách nhiệm đem Tin Mừng, đem niềm vui, đem sự giài thoát đến mọi ngươi; dĩ nhiên để làm được điều đó tôi phải có Tin Mừng, niềm vui và tự do.  

-         Lạy Chúa xin đừng để chúng con sống trong đói nghèo và lạc hậu. Xin cho chúng con có lòng yêu chuộng hòa bình và biết phản kháng lại sự bất công, sư ức hiếp để đất nước VN được độc lập thực sự, tự do thực sự, dân chủ thực sự. Lạy Đấng Từ bi hay Thương xót, xin Người thương xót dân tộc chúng con, amen.

Thánh Thư:
₁₃ Thưa anh em, về những ai đã an giấc ngàn thu, chúng tôi không muốn để anh em chẳng hay biết gì, hầu anh em khỏi buồn phiền như những người khác, là những người không có niềm hy vọng.₁₄ Vì nếu chúng ta tin rằng Đức Giê-su đã chết và đã sống lại, thì chúng ta cũng tin rằng những người đã an giấc trong Đức Giê-su, sẽ được Thiên Chúa đưa về cùng Đức Giê-su.₁₅ Dựa vào lời của Chúa, chúng tôi nói với anh em điều này, là chúng ta, những người đang sống, những người còn lại vào ngày Chúa quang lâm, chúng ta sẽ chẳng đi trước những người đã an giấc ngàn thu đâu.₁₆ Vì khi hiệu lệnh ban ra, khi tiếng tổng lãnh thiên thần và tiếng kèn của Thiên Chúa vang lên, thì chính Chúa sẽ từ trời ngự xuống, và những người đã chết trong Đức Ki-tô sẽ sống lại trước tiên;₁₇ rồi đến chúng ta, là những người đang sống, những người còn lại, chúng ta sẽ được đem đi trên đám mây cùng với họ, để nghênh đón Chúa trên không trung. Như thế, chúng ta sẽ được ở cùng Chúa mãi mãi.₁₈ Vậy anh em hãy dùng những lời ấy mà an ủi nhau. (1 Tx 4, 13-18)
-----------

Lời Chúa, chú thích T Ba sau CN XXII thường niên 3/9/2019 (Bản văn và chú thích trích từ nhóm Phiên dịch CGKPV; ấn bản LCCMN)

"Câm đi, hãy xuất khỏi người này!"

Lời nguyện:

-         Lạy Thầy hết sức kính yêu! Lời Thầy là thuốc chữa lành các bệnh tật, Lời Thầy khiến các thần ô uế phải khiếp sợ, chúng con xin hết lòng chúc tụng quyền năng của Thầy. Thầy là Đấng Toàn năng, Hằng hữu và Hiển trị cùng với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần đến muôn muôn đời, amen

Thánh Thư:

₁ Thưa anh em, về ngày giờ và thời kỳ Chúa đến, anh em không cần ai viết cho anh em.₂ Vì chính anh em đã biết rõ: ngày của Chúa sẽ đến như kẻ trộm ban đêm.₃Khi người ta nói: "Bình an biết bao, yên ổn biết bao! ", thì lúc ấy tai hoạ sẽ thình lình ập xuống, tựa cơn đau chuyển bụng đến với người đàn bà có thai, và sẽ chẳng có ai trốn thoát được.
₄ Thưa anh em, anh em không ở trong bóng tối, để ngày ấy như kẻ trộm bắt chợt anh em.₅ Vì tất cả anh em là con cái ánh sáng, con cái của ban ngày. Chúng ta không thuộc về đêm, cũng không thuộc về bóng tối.₆ Vậy chúng ta đừng ngủ mê như những người khác, nhưng hãy tỉnh thức và sống tiết độ. ₉ Vì Thiên Chúa đã không định cho chúng ta phải chịu cơn thịnh nộ, nhưng được hưởng ơn cứu độ, nhờ Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta,₁₀ Đấng đã chết vì chúng ta, để dầu thức hay ngủ, chúng ta cũng sống với Người.₁₁ Vì thế, anh em hãy an ủi nhau và xây dựng cho nhau, như anh em vẫn làm. (1 Tx 5,1-6.9-11)

Tin Mừng:

 ^*31Người xuống Ca-phác-na-um, một thành miền Ga-li-lê, và ngày sa-bát, Người giảng dạy dân chúng. ³²Họ sửng sốt về cách Người giảng dạy, vì lời của Người có uy quyền.

^*33Trong hội đường, có một người bị quỷ thần ô uế nhập, la to lên rằng : ³⁴“Ông Giê-su Na-da-rét, chuyện chúng tôi can gì đến ông, mà ông đến tiêu diệt chúng tôi ? Tôi biết ông là ai rồi : ông là Đấng Thánh của Thiên Chúa !” ³⁵Nhưng Đức Giê-su quát mắng nó : “Câm đi, hãy xuất khỏi người này !” Quỷ vật người ấy ngã xuống giữa hội đường, rồi xuất khỏi anh ta, nhưng không làm hại gì anh. ³⁶Mọi người rất đỗi kinh ngạc và nói với nhau : “Lời ấy là thế nào ? Ông ấy lấy uy quyền và thế lực mà ra lệnh cho các thần ô uế, và chúng phải xuất !” ³⁷Và tiếng đồn về Người lan ra khắp nơi trong vùng. (Lc 4,31-37)

Chú thích:

4*31 (Lc và Mc 1,21) Khi bắt đầu rao giảng, Chúa Giê-su giảng dạy trong các hội đường. Hội đường là nhà cầu nguyện của người Do-thái. Mỗi ngày thứ bảy, họ họp nhau tại đây để hát thánh vịnh và nghe đọc Sách Thánh. Ông trưởng hội đường giảng dạy và mời các người khác tiếp lời. Chính tại hội đường mà Chúa Giê-su tỏ mình ra : Người giảng dạy không như những người khác hay như các thầy thông luật. Họ chỉ biết lặp lại, giải thích và dựa vào ý của ai đó, còn Chúa Giê-su giảng dạy nhân danh Người, như Đấng có thẩm quyền : “Quả thật, tôi bảo cho các ông biết...”

* 4,33 (Lc) Tại sao Chúa Giê-su truyền cho quỷ thần ô uế phải câm miệng ? Ở 4,41 cũng thế. Là vì Chúa Giê-su không muốn người ta nói về Người những câu như : ông ấy là Đấng Ki-tô hay là Mê-si-a hoặc Đấng Thánh của Thiên Chúa (tất cả các danh hiệu này đều có nghĩa là Đấng Cứu Độ, người được Thiên Chúa “xức dầu tấn phong”). Chúa Giê-su không tự nhận mình là Vị Cứu Tinh theo kiểu người ta mong đợi, và ma quỷ hoan nghênh Người như thế chẳng phải là nhằm gây rối để rồi làm hại Người đó sao ? Những lời khen ngợi từ miệng quỷ thần ô uế chỉ làm cho Người cảm thấy ghê tởm.

Tin Mừng:
^*16Rồi Đức Giê-su đến Na-da-rét, là nơi Người sinh trưởng. Người vào hội đường như Người vẫn quen làm trong ngày sa-bát, và đứng lên đọc Sách Thánh. ¹⁷Họ trao cho Người cuốn sách ngôn sứ I-sai-a. Người mở ra, gặp đoạn chép rằng : ¹⁸Thần Khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn. Người đã sai tôi đi công bố cho kẻ bị giam cầm biết họ được tha, cho người mù biết họ được sáng mắt, trả lại tự do cho người bị áp bức, ¹⁹công bố một năm hồng ân của Chúa.

²⁰Đức Giê-su cuộn sách lại, trả cho người giúp việc hội đường, rồi ngồi xuống. Ai nấy trong hội đường đều chăm chú nhìn Người. ²¹Người bắt đầu nói với họ : “Hôm nay đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh quý vị vừa nghe.” ²²Mọi người đều tán thành và thán phục những lời hay ý đẹp thốt ra từ miệng Người.

Họ bảo nhau : “Ông này không phải là con ông Giu-se đó sao ?”²³Người nói với họ : “Hẳn là các ông muốn nói với tôi câu tục ngữ : Thầy lang ơi, hãy chữa lấy mình ! Tất cả những gì chúng tôi nghe nói ông đã làm tại Ca-phác-na-um, ông cũng hãy làm tại đây, tại quê ông xem nào !” ²⁴Người nói tiếp : “Tôi bảo thật các ông : không một ngôn sứ nào được chấp nhận tại quê hương mình.

²⁵“Thật vậy, tôi nói cho các ông hay : vào thời ông Ê-li-a, khi trời hạn hán suốt ba năm sáu tháng, cả nước phải đói kém dữ dội, thiếu gì bà goá ở trong nước Ít-ra-en ; ²⁶thế mà ông không được sai đến giúp một bà nào cả, nhưng chỉ được sai đến giúp bà goá thành Xa-rép-ta miền Xi-đôn. ²⁷Cũng vậy, vào thời ngôn sứ Ê-li-sa, thiếu gì người mắc bệnh phong ở trong nước Ít-ra-en, nhưng không người nào được sạch, mà chỉ có ông Na-a-man, người xứ Xy-ri thôi.”

²⁸Nghe vậy, mọi người trong hội đường đầy phẫn nộ. ²⁹Họ đứng dậy, lôi Người ra khỏi thành – thành này được xây trên núi. Họ kéo Người lên tận đỉnh núi, để xô Người xuống vực. ³⁰Nhưng Người băng qua giữa họ mà đi. (Lc 4, 16-30)

Chú thích:

 4,16 Sau một thời gian, khi người ta đã biết Người là ai rồi, Chúa Giê-su ghé qua Na-da-rét, nhưng lại bị đối xử rất tệ. Trong trình thuật của mình, thánh Lu-ca cho thấy vì sao Chúa Giê-su thu hút dân chúng và vì sao, ít là tại Na-da-rét, Người lại bị chối bỏ.

Người gặp đoạn chép rằng(c.17). Đoạn tiếp theo sau trích từ I-sai-a 61,1-2. Ngôn sứ nói về chính sứ mạng của ông : Thiên Chúa đã sai ông đến với những người Do-thái lưu đày để báo cho họ biết Người sắp đến viếng thăm họ. Nhưng đem áp dụng lời này cho Chúa Giê-su thì càng đúng hơn nữa, vì Người mang lại cho loài người tự do đích thực.

Cụm từ trả lại tự do cho người bị áp bức (c.18) không có trong bản văn I-sai-a : thánh Lu-ca đã lấy từ một chỗ khác cũng của ngôn sứ ấy (Is 58,6) mà đưa vào đây, bởi vì từ “trả tự do” thâu tóm rõ nhất sự nghiệp của Chúa Giê-su.

Hôm nay đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh (c.21). Chúa Giê-su đến khai mở thời đại mới, trong đó Thiên Chúa đích thân hiện diện để hoà giải loài người với nhau. Thời xưa, cứ mỗi năm mươi năm thì Ít-ra-en mừng năm toàn xá : trong thời gian một năm ấy, nợ nần được tha, nô lệ được phóng thích (Lv 25,10). Giờ đây cũng vậy, năm hồng ân của Chúa bắt đầu. Thời gian hứa hẹn và nói tiên tri đã chấm dứt, và Thiên Chúa bắt đầu tỏ mình ra cho loài người được biết Người là ai : Chúa Giê-su mặc khải Cha của Người và Chúa Cha mặc khải Con mình bằng những điềm thiêng dấu lạ mà người Con ấy thực hiện.

Trả lại tự do cho người bị áp bức. Chúa Giê-su mang lại sự giải thoát đích thực, bởi vì những việc Người làm đưa tất cả chúng ta trở về với chân lý : Người Con giải phóng các ông... sự thật sẽ giải phóng các ông (Ga 8,36.32). Lẽ cố nhiên, điều mà người Do-thái lúc ấy khát mong nhất là cuộc giải phóng quốc gia. Tại sao Chúa Giê- su không ra tay làm chuyện đó ? Phải chăng vì Người chỉ lo “phần linh hồn” mà thôi ?

Thật ra, Cựu Ước chưa bao giờ loan báo về “phần rỗi linh hồn” theo như kiểu một số người ngày nay. Những người tín hữu này tưởng cứu được linh hồn mình, trong khi, bằng thái độ giả câm giả mù, chính họ ngày ngày là kẻ tòng phạm làm cho tội lỗi thâm nhiễm toàn bộ đời sống xã hội và kinh tế.

Cựu Ước đã từng loan báo Chúa Giê-su sẽ là Đấng cứu độ dân tộc và nòi giống của mình. Lời nói, việc làm của Người khơi dậy niềm hy vọng trong lòng kẻ yếu thế, và mở đường giải phóng nhân loại ở mọi lãnh vực. Nhưng đó như là những hạt giống, và cần phải kiên nhẫn chờ đợi mới được thấy nó chín muồi và sinh hoa trái.

Chúa Giê-su chẳng hề ước muốn kết thân với nhóm người cuồng tín, nhóm người bạo động trong dân tộc mình, để áp đặt trên đất nước một chủ quyền nào đó có lẽ cũng tàn bạo không kém gì ách thống trị của người Rô-ma. Người đã làm chứng cho sự thật và đặt nền tảng cho mọi phong trào giải phóng tương lai. Trong thời đại chúng ta cũng vậy, nếu có những hành động giúp cho con người được giải phóng thì có thể nói đến chuyện rao giảng Tin Mừng.

Chúa đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn (c.18) : x. phần bình giải Lc 6,17.

Trong phần hai, thánh Lu-ca giải thích tại sao dân Na-da-rét đã chối bỏ Chúa Giê-su :

– Trước hết, vì họ kiêu ngạo : nhiều người hăm hở chạy theo một người lạ, nhưng không chấp nhận thấy một người cùng giới với mình tự nhiên nổi danh hoặc lên chức làm thầy mình : Ông này không phải là con ông Giu-se đó sao ? (x. phần bình giải Mc 6,1).

– Vì họ ích kỷ : họ không chấp nhận thấy người khác được hưởng ơn lộc của Thiên Chúa. Vậy Chúa Giê-su nhắc cho họ nhớ rằng các ngôn sứ thời xưa đâu chỉ làm ơn cho những người đồng hương của các ông mà thôi (x. 1 V 17,7 và 2 V 5).

------------

Lời Chúa và chú thích T Tư sau CN XXII thường niên 4/9/2019 (trích từ nhóm Phiên dịch CGKPV; ấn bản LCCMN)

"Tôi còn phải loan báo Tin Mừng Nước Thiên Chúa cho các thành khác nữa,

Thánh Thư:

₁ Tôi là Phao-lô, bởi ý Thiên Chúa được làm Tông Đồ của Đức Ki-tô Giê-su, và anh Ti-mô-thê là người anh em, ₂ kính gửi dân thánh tại Cô-lô-xê, là những anh em tín hữu trong Đức Ki-tô. Xin Thiên Chúa là Cha chúng ta ban cho anh em ân sủng và bình an.

₃ Chúng tôi không ngừng tạ ơn Thiên Chúa, là Thân Phụ Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, khi cầu nguyện cho anh em.₄ Thật vậy, chúng tôi đã được nghe nói về lòng tin của anh em vào Đức Ki-tô Giê-su, và về lòng mến của anh em đối với toàn thể dân thánh; ₅lòng tin và lòng mến đó phát xuất từ niềm trông cậy dành cho anh em trên trời, niềm trông cậy anh em đã được nghe loan báo khi lời chân lý là Tin Mừng₆ đến với anh em; Tin Mừng này đang sinh hoa trái và lớn lên trên toàn thế giới như thế nào, thì nơi anh em cũng vậy, từ ngày anh em được nghe nói và nhận biết ân sủng của Thiên Chúa thực sự là gì.₇ Anh em đã học hỏi điều này với anh Ê-páp-ra là người đồng sự yêu quý của chúng tôi và là người thay thế chúng tôi với tư cách là người phục vụ trung thành của Đức Ki-tô.₈ Chính anh đã cho chúng tôi hay về lòng mến mà Thần Khí ban cho anh em. (Cl 1:1-8)

Tin Mừng:

₃₈ Đức Giê-su rời khỏi hội đường, đi vào nhà ông Si-môn. Lúc ấy, bà mẹ vợ ông Si-môn đang bị sốt nặng. Họ xin Người chữa bà.₃₉Đức Giê-su cúi xuống gần bà, ra lệnh cho cơn sốt, và cơn sốt biến mất: tức khắc bà trỗi dậy phục vụ các ngài.

₄₀ Lúc mặt trời lặn, tất cả những ai có người đau yếu mắc đủ thứ bệnh hoạn, đều đưa tới Người. Người đặt tay trên từng bệnh nhân và chữa họ.₄₁ Quỷ cũng xuất khỏi nhiều người, và la lên rằng: "Ông là Con Thiên Chúa! " Người quát mắng, không cho phép chúng nói, vì chúng biết Người là Đấng Ki-tô.

_42* Sáng ngày, Người đi ra một nơi hoang vắng. Đám đông tìm Người, đến tận nơi Người đã đến, và muốn giữ Người lại, kẻo Người bỏ họ mà đi.₄₃ Nhưng Người nói với họ: "Tôi còn phải loan báo Tin Mừng Nước Thiên Chúa cho các thành khác nữa, vì tôi được sai đi cốt để làm việc đó."₄₄ Và Người rao giảng trong các hội đường miền Giu-đê. (Lc 4:38-44)

Chú thích:

* 1,1 (Cl) Như thường lệ, thánh Phao-lô khen ngợi độc giả của ngài. Thật ra, lý do thúc đẩy ngài viết thư này là những tin tức mà ông Ê-páp-ra đã thông báo cho ngài (c.7).

Ông Ê-páp-ra là người Cô-lô-xê. Khi thánh Phao-lô tổ chức công cuộc rao giảng Tin Mừng trong tỉnh Ê-phê-xô (x. Cv 19,26 và 20,4), ngài không đến hết mọi thành thị, nhưng gửi các trợ tá ngài tới đó. Ông Ê-páp-ra đã bắt đầu thành lập các cộng đoàn ở Cô-lô-xê, rồi trong các thành phố lân cận là Lao-đi-ki-a và Hi-ê-ra-pô-li (x. Cl 4,13). Chính ông đã đi Rô-ma để báo cho thánh Phao-lô biết về các khó khăn.

Lòng tin của anh em... lòng mến của anh em... niềm trông cậy (c.4). Thánh Phao-lô luôn gom chung lại ba “sức mạnh” Ki-tô giáo này : tin tưởng, yêu mến và trông cậy. Trong giới Ki-tô giáo, người ta gọi đó là những “đức” (nghĩa là sức mạnh theo từ nguyên La-tinh) “đối thần” (nghĩa là nhắm đối tượng là Thiên Chúa). Cả ba tất phải đi chung với nhau. Hiểu theo một nghĩa nào đó thì đức cậy đứng đầu, bởi vì khi đức cậy không còn sức sống nữa thì đức tin và đức ái sẽ vô hiệu.

Ngay khi vào đề, thánh Phao-lô xếp đức tin Ki-tô giáo là ngoại hạng : Tin Mừng đã được rao giảng và được tin ở khắp nơi trên thế giới (c.6) –nói thế cũng hơi vội ; đức tin mở cho chúng ta con đường hiểu biết– mà chính đây là cái mà dân Cô-lô-xê đang tìm kiếm (x. Dẫn Nhập) ; nhờ đức tin này, Thiên Chúa đã đem chúng ta vào trong cõi đầy ánh sáng (c.12).

Người đã đưa chúng ta vào vương quốc Thánh Tử (c.13). Đang lúc người Cô-lô-xê bận tâm về thế giới vô hình của những sức mạnh siêu nhiên, nơi các quyền lực sáng láng tranh đấu với các quyền lực tối tăm (x. Dẫn Nhập và Ep 1,21), thì thánh Phao-lô đơn giản hoá ngay tình hình : chẳng có gì khác ngoài quyền lực của bóng tối và vương quốc của Thánh Tử.

* 4,42 (Lc) Chúa Giê-su là mẫu mực những người được Thiên Chúa sai đi. Người vừa quy tụ được một số người tâm phúc thì những người này liền tìm cách giữ Người lại vì nhận thấy Người là một vị ngôn sứ chính danh. Họ ước ao được Người dạy dỗ thêm, để hình thành một cộng đoàn được Người hướng dẫn.

Nhưng Chúa Giê-su để lại cho người khác nhiệm vụ mục tử (nghĩa là người lãnh đạo một cộng đoàn nhất định), vì Người nghĩ tới tất cả những ai còn chờ đợi được nghe Tin Mừng.

--------------

Lời Chúa và chú thích T Sáu sau CN XXII thường niên 6/9/2019

(Bản văn và chú thích trích từ nhóm Phiên dịch CGKPV; ấn bản LCCMN)

³⁸Nhưng rượu mới thì phải đổ vào bầu mới

Thánh Thư:

^{15Thánh Tử}

là hình ảnh Thiên Chúa vô hình,

là trưởng tử

sinh ra trước mọi loài thụ tạo,

¹⁶vì trong Người,

muôn vật được tạo thành

trên trời cùng dưới đất,

hữu hình với vô hình.

Dẫu là hàng dũng lực thần thiêng

hay là bậc quyền năng thượng giới,

tất cả đều do Thiên Chúa tạo dựng

nhờ Người và cho Người.

¹⁷Người có trước muôn loài muôn vật,

tất cả đều tồn tại trong Người.

¹⁸Người cũng là đầu của thân thể,

nghĩa là đầu của Hội Thánh ;

Người là khởi nguyên,

là trưởng tử

trong số những người

từ cõi chết sống lại,

để trong mọi sự Người đứng hàng đầu.

¹⁹Vì Thiên Chúa đã muốn

làm cho tất cả sự viên mãn

hiện diện ở nơi Người,

²⁰cũng như muốn nhờ Người

mà làm cho muôn vật

được hoà giải với mình.

Nhờ máu Người đổ ra trên thập giá,

Thiên Chúa đã đem lại bình an

cho mọi loài dưới đất

và muôn vật trên trời. (Cl 1,15-20)

Chú thích:

* 1,15 Thánh Phao-lô cho thấy rằng các thiên thần hay các quyền lực vô hình (c.16), được nói tới hoặc trong Kinh Thánh hoặc trong các truyện đời xưa của các phái “ngộ đạo”, với những dũng lực thần thiêng, quyền năng thượng giới, v.v... đều chẳng là gì cả bên cạnh Chúa Ki-tô. Người không phải là một trong các tác nhân hay trung gian của một cuộc sáng tạo phiêu lưu trong đó không có một Đấng Tạo Hoá đích thực nào. Người cũng không phải là một trong những cứu tinh ở một lịch sử trong đó cuối cùng không có một vị nào xưng tên mình cả. Thánh Phao-lô cho thấy chỉ có Thiên Chúa là Đấng Sáng Tạo, và trong Người thì có Chúa Ki-tô.

Trong Gl 4,1-5, thánh Phao-lô nhìn nhận rằng lịch sử của nhân loại đã mang dấu ấn sâu đậm của những sức mạnh tự nhiên hay xã hội mà ngài không nêu tên cách chính xác. Nhưng ngài cũng khẳng định rằng ngay từ khi sống lại, chính Chúa Giê-su đã nắm trong tay tất cả tiến trình của lịch sử (Kh 5,3-5). Đây là điều có thể gây ngạc nhiên cho những ai trong chúng ta nghĩ rằng lịch sử hoàn toàn ở trong tay loài người. Họ có lý theo một nghĩa nào đó, nhưng với điều kiện là không được quên vị trưởng tử, là Đấng đã đạt tới hồi chung kết của lịch sử, là Đấng mà chúng ta nói Người là Chúa của lịch sử (Pl 2,11).

Thánh Tử là hình ảnh Thiên Chúa vô hình (c.15). Toàn thể con người và trong tất cả mọi hành động của mình, Chúa Ki-tô là hình ảnh hoàn hảo của Chúa Cha, là hiện thân của lòng thương xót Chúa Cha ở giữa chúng ta. Các hành động của Người tỏ cho chúng ta biết cách suy nghĩ và hành động của Thiên Chúa. Nhưng trước khi đến trần gian, Con Thiên Chúa đã hiện hữu trong Thiên Chúa, đã là hình ảnh vĩnh cửu và vô hình của Thiên Chúa vĩnh cửu và vô hình, là phản ánh vinh quang của Thiên Chúa, là Tiếng Nói hay Ngôi Lời của Thiên Chúa (Ga 1,1).

Trưởng tử sinh ra trước mọi loài thụ tạo (c.15). Chúng ta hãy dùng từ này theo nghĩa Kinh Thánh : Người không chỉ đứng đầu một loạt những thụ tạo, nhưng còn chiếm một vị trí ngoại hạng. Theo bản tính nhân loại, Chúa Ki-tô là một người Do-thái miền Ga-li-lê, thuộc dòng tộc Đa-vít. Nhưng bản vị của Người thì phát sinh từ Thiên Chúa, và Người xuất hiện ở giữa chúng ta như là gương mẫu và trưởng tử, không phải trưởng tử loài người, nhưng là trưởng tử mọi loài thụ tạo.

Tất cả đều do Thiên Chúa tạo dựng nhờ Người (c.16) : x. Ga 1,1 và Hr 1,2.

Người có trước muôn loài muôn vật (c.17). Thánh Phao-lô nói rõ hơn : “Người mở đường” (x. 1 Cr 15,20 và 23). Người không chỉ đến để chúng ta được ơn tha tội, nhưng còn để thực hiện một cuộc “Vượt Qua”, một bước từ cõi chết ngang qua sự sống, và sau giờ phút phó thác hoàn toàn cho Chúa Cha, sự sống lại của Người là một bước đầu tiên tất yếu để chính chúng ta cũng nghiệm được thế nào là sống lại.

Thiên Chúa đã muốn làm cho tất cả sự viên mãn hiện diện ở nơi Người (c.19) : vì Người như là chiếc cầu duy nhất giữa Thiên Chúa và vũ trụ. Tất cả những gì thuộc thần tính đều ở nơi Người để được thông ban cho vũ trụ, và tất cả những gì thuộc vũ trụ lại quy hồi nơi Người, khi tất cả loài người được hoà giải và tập hợp nơi Người.

Cũng như muốn nhờ Người mà làm cho muôn vật được hoà giải (c.20). Công trình của Chúa Ki-tô được hiểu như một cuộc hoà giải giữa loài người (2 Cr 5,17-21), đồng thời như một cuộc hoà giải của toàn thể tạo thành.

Tin Mừng:

³³Họ nói với Người : “Môn đệ ông Gio-an năng ăn chay cầu nguyện, môn đệ người Pha-ri-sêu cũng thế, còn môn đệ ông thì ăn với uống !” ³⁴Đức Giê-su trả lời : “Chẳng lẽ các ông lại có thể bắt khách dự tiệc cưới ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ ? ³⁵Sẽ có ngày chàng rể bị đem đi ; ngày đó, họ mới ăn chay.”

³⁶Đức Giê-su còn kể cho họ nghe dụ ngôn này : “Chẳng ai xé áo mới lấy vải vá áo cũ, vì như vậy, không những họ xé áo mới, mà miếng vải áo mới cũng không ăn với áo cũ.

³⁷“Không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ, vì như vậy, rượu mới sẽ làm nứt bầu, sẽ chảy ra và bầu cũng hư. ³⁸Nhưng rượu mới thì phải đổ vào bầu mới. ³⁹Cũng không ai uống rượu cũ mà còn thèm rượu mới. Vì người ta nói : ‘Rượu cũ ngon hơn.’” (Lc 5,33-39)
---------------

Lời Chúa và chú thích T Bảy sau CN XXII thường niên 7/9/2019

(Bản văn và chú thích: nhóm Phiên dịch CGKPV; ấn bản LCCMN)

⁵Rồi Người nói : “Con Người làm chủ ngày sa-bát.”

Thánh Thư:

^*21Cả anh em nữa, xưa kia anh em là những người xa lạ, là thù địch của Thiên Chúa vì những tư tưởng và hành động xấu xa của anh em. ²²Nhưng nay nhờ Đức Giê-su là con người bằng xương bằng thịt đã chịu chết, Thiên Chúa cho anh em được hoà giải với Người, để anh em trở nên thánh thiện tinh tuyền và không có gì đáng trách trước mặt Người. ²³Anh em chỉ cần giữ vững đức tin, cần được xây dựng vững chắc, kiên quyết và đừng vì nao núng mà lìa bỏ niềm hy vọng anh em đã nhận được khi nghe loan báo Tin Mừng. Tin Mừng này đã được rao giảng cho khắp thiên hạ, và tôi, Phao-lô, tôi đã được trở nên người phục vụ Tin Mừng. (Cl 1,21-23)

Chú thích:

* 1,21 Bây giờ thánh Phao-lô yêu cầu tín hữu Cô-lô-xê sống cho thực tế, đừng mất thời giờ tưởng tượng những cuộc đấu tranh giữa các hữu thể tốt xấu trên thiên giới : cuộc chiến diễn ra ở dưới trần gian này, và phải để lại xương máu mình dưới đó. Chính do đó mà thánh Phao-lô nhắc lại cho độc giả của ngài những gì bản thân ngài phải chịu vì Tin Mừng.

“Thân Thể Chúa Ki-tô” có nghĩa là con người (Ki-tô) bằng xương bằng thịt, nơi mà sự hoà giải với Thiên Chúa và giữa loài người với nhau được thể hiện (Ep 2,14).

Tôi xin mang lấy vào thân cho đủ mức (c.24). Sau cái chết của Chúa Ki-tô, có lẽ còn thiếu một cái gì đó trong công trình cứu độ thế giới, nếu đến lượt mình, các môn đệ và tông đồ của Người không đương đầu với thử thách và đau khổ. Làm việc cho Hội Thánh có nghĩa là đau khổ vì Hội Thánh ; làm việc cho công lý ngự trị có nghĩa là đau khổ vì công lý.

Mầu nhiệm đã được giữ kín (c.26) : x. Ep 3,5. Không được quên rằng vào thời thánh Phao-lô, không ai nghĩ đến vận mệnh chung của loài người : ngay cả từ “nhân loại”, người ta cũng không nói đến. Thánh Phao-lô ngạc nhiên trước lòng quảng đại của Thiên Chúa, vì các lời hứa của Người là dành cho tất cả, không phân biệt ai (c.27). Ân huệ chúng ta được ban cho chẳng là gì khác ngoài việc chia sẻ vinh quang Thiên Chúa, nghĩa là được tận hưởng chính bản thân Thiên Chúa toả chiếu ra bên ngoài.

Tin Mừng:
^*1Vào một ngày sa-bát, Đức Giê-su đi băng qua một cánh đồng lúa ; các môn đệ bứt lúa, vò trong tay mà ăn. ²Nhưng có mấy người Pha-ri-sêu nói : “Tại sao các ông làm điều không được phép làm ngày sa-bát ?”

³Đức Giê-su trả lời : “Các ông chưa đọc chuyện này trong Sách sao ? Ông Đa-vít đã làm gì khi ông và thuộc hạ đói bụng ? ⁴Ông vào nhà Thiên Chúa lấy bánh tiến mà ăn và cho thuộc hạ ăn. Thứ bánh này, chỉ có tư tế mới được ăn mà thôi.” ⁵Rồi Người nói : “Con Người làm chủ ngày sa-bát.” (Lc 6, 1-5)

Chú thích:

* 6,1 Ở đây, Chúa Giê-su hai lần chống đối tất cả các nhóm Do-thái giáo thời bấy giờ trong vấn đề giữ ngày sa-bát. X. phần bình giải Mc 3,1.

Xin đừng quên từ sa-bát có nghĩa là nghỉ ngơi. Thời xưa, Thiên Chúa đã truyền phải thánh hoá một ngày trong tuần, không hẳn để tụ họp cử hành phụng vụ cho bằng để mọi người được nghỉ ngơi (Xh 20,10). Bởi vì Thiên Chúa Chí Thánh không muốn một dân thánh lại làm nô lệ cho nhu cầu ăn uống hằng ngày của mình hoặc cho việc lao động của mình.

Trong trường hợp thứ nhất, Chúa Giê-su không tranh luận với nhóm người Pha-ri-sêu chỉ mới thấy người ta bứt vài bông lúa và tuốt hạt đã cho là làm việc lao động rồi. Người chỉ nhắc họ nhớ rằng có những người có đức tin rất lớn mạnh, như vua Đa-vít, đôi khi cũng đã quanh co để tránh giữ luật. Nhưng liền sau đó Người thêm : Con Người làm chủ ngày sa-bát (c.5). Chúa Giê-su tự cho mình là ai ? Chẳng có người nào trong dân Do-thái, kể cả vị thượng tế, được miễn cho ai khỏi giữ luật sa-bát.

Trong trường hợp thứ hai, Chúa Giê-su có thể nói với người kia : Sao anh lại xin tôi làm một điều bị cấm làm trong ngày sa-bát ? Ngày mai anh trở lại đây để được chữa bệnh. Nhưng không, Chúa Giê-su thấy tốt hơn nên đối đầu, bởi vì Tin Mừng là để giải phóng, và người ta được giải toả khi nhận ra rằng trong xã hội chẳng có gì là tuyệt đối, cho dù xã hội muốn áp đặt những luật lệ nào đó với nhãn hiệu là bất khả xâm phạm. Luật hưu lễ (hay luật ngày sa-bát) đúng là một trong những luật căn bản trong Sách Thánh, nhưng không khỏi có những trường hợp luật đó o ép người ta thay vì giải toả, vậy phải gác qua một bên. Những luật lệ linh thiêng nhất trong Giáo Hội cũng thế : tất cả, một lúc nào đó, đều có thể trở thành chướng ngại vật cho Tin Mừng, và nếu đúng như vậy thì, dưới ánh sáng của Thánh Thần, lương tâm Ki-tô giáo phải tìm ra một giải pháp cho thời điểm ấy.

Bao lâu người ta còn lệ thuộc vào một trật tự, vào những luật lệ và quyền hành được coi là linh thiêng mà không có ai nghĩ tới chuyện phê bình, thì người ta chẳng tự do cũng chẳng thật sự là con cái Thiên Chúa (x. 1 Cr 3,21-23 ; 8,4 ; Cl 2,20-23). Lòng tôn kính Thiên Chúa mà huỷ diệt óc phê bình của chúng ta thì đâu có phù hợp với Tin Mừng ; đạo nào ngăn cản chúng ta đi tìm chân lý và chất vấn tất cả những mối ray rứt của con người sẽ không phải là đạo thật. Học hỏi Sách Thánh mà không dám hấp thụ những kiến thức, không dám thu nạp những đóng góp của khoa học thời nay, sợ rằng quan niệm quá ngây ngô của chúng ta về lịch sử thánh sẽ sụp đổ, thì đó là một thiếu sót.